Spadek w Polsce: kiedy bez podatku? (2)

W poprzednim miesiącu pisałem o grupach preferencyjnych spadkobierców, którzy mogą dziedziczyć spadek bez płacenia podatku. Należą do nich przede wszystkim małżonkowie zmarłego, jego/jej dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie itp. Podstawowym warunkiem, od którego zależy uzyskanie zwolnienia podatkowego jest złożenie urzędowi skarbowemu w terminie sześciu miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub uzyskania notarialnego poświadczenia dziedziczenia zawiadomienia o nabyciu spadku. Termin ten ma charakter zawiły, co oznacza, że jego uchybienie spowoduje nałożenie podatku spadkowego. Warto dodać, iż zgłoszenia nie można dokonać wyprzedzająco, czyli na przykład przed datą uprawomocnienia się postanowienia sądowego, które staje się prawomocne dopiero po upływie 21 dni od jego ogłoszenia, o ile spadkobierca nie wystąpił wcześniej o jego uzasadnienie. W takich sytuacjach orzeczenie uprawomacnia się po upływie 14 dni od doręczenia uzasadnienia.

Dla osób najbliższych stawki podatku są niskie i wynoszą w zależności od czystej wartości nabywanego majątku 3, 5 lub 7 procent. Najwyższa jest kwota wolna od podatku, która wynosi 9637 złotych. Zatem nabycie spadku do tej wysokości nie rodzi obowiązku podatkowego pod warunkiem, że w okresie 5 lat poprzedzających ten moment spadkobierca nie uzyskał żadnego nieodpłatnego przysporzenia majątkowego po spadkodawcy, nawet za jego życia w formie darowizny.

Polski ustawodawca przewiduje szczególne zwolnienia w przypadku nabywania majątku w drodze dziedziczenia przez osoby należące przede wszystkim do I grupy podatkowej (najbliższa rodzina) oraz II grupy, w której znajdują się dalsi krewni, jak między innymi: siostrzenice, bratankowie, rodzeństwo rodziców, szwagierki, szwagrowie itd. Zwolnieniu podlega między innymi nabycie w drodze dziedziczenia praw do wkładu mieszkaniowego w spółdzielni mieszkaniowej, a co za tym idzie mieszkań własnościowych, przez osobę zaliczoną do I lub II grupy podatkowej, ale po spełnieniu kilku warunków, wśród których podstawowym jest konieczność przysługiwanie tego prawa przez pięć lat od dnia jego ustanowienia. Jeśli spadkobierca chce skorzystać z tego zwolnienia musi złożyć urzędowi skarbowemu oświadczenie, w którym zapewni, że nie przeniesie tego prawa na inną osobę w drodze odpłatnej lub nieodpłatnej w ciągu następnych 5 lat. Warto w tym miejscu dodać, iż okres 5 lat upływa z końcem roku kalendarzowego. Oznacza to, że gdy doszło do nabycia np. 15 sierpnia 2010 roku, termin 5-letni upłynie po 31 grudnia 2015 r., chociaż większość osób błędnie uważa, że termin ten kończy się 16 sierpnia 2015 r.

Osoby zaliczone do dwóch powyższych grup podatkowych nie zapłacą podatku, jeśli nabyli przedmioty wyposażenia mieszkań oraz narzędzia pracy przeznaczone do użytku w gospodarstwie domowym, jak również zabytki nieruchome wpisane do rejestru zabytków, które nabywca na bieżąco konserwuje. Co ciekawe przepisy ustawy podatku od spadków i darowizn, obojętnie kto nabywa, zwalniają całkowicie nabywanie w drodze spadku dzieł sztuki, rękopisów i materiałów bibliotecznych będących przedmiotem twórczości spadkodawcy, jeśli on zajmował się zawodowo twórczością artystyczną, naukową lub literacką. Podobnie jest w przypadku nabywania zabytków ruchomych i wszelkich kolekcji np. broni, znaczków wpisanych do rejestru zabytków.

***

Bogdan Mucha, doktor nauk prawnych, jest autorem, współautorem książek i wielu publikacji naukowych oraz publicystycznych. Ostatnio ukazała się nakładem Wydawnictwa A. Marszałek książka nt. finansowania kampanii wyborczych w USA. Dzięki współpracy z polskimi kancelariami prawniczymi, bez konieczności wyjazdu do Polski, pomoże w sprawach z zakresu prawa polskiego(rozwody, legalizacje rozwodów amerykańskich, podziały majątku, sprawy alimentacyjne, spadkowe, obrotu nieruchomościami, sprawy mieszkaniowe, profesjonalne pełnomocnictwa z apostille do kupna, sprzedaży, darowizn). Po umówienie dzwonić pod nr tel. (773) 481-0588, adres kancelarii: 5736 W. Belmont, Chicago, Il 60634. Sponsorem artykułów jest biuro ALTA TRAVEL AGENCY, które poleca tanie bilety do Polski, Europy oraz po USA, pakiety wakacyjne na Florydę, Karaiby, Hawaje, Tahiti, do Meksyku. Najświeższe informacje na stronie www.altatravel.com lub pod nr tel. (773) 481-0585.