Zanim opuścisz Stany na dłużej

Nasza planeta wydaje się maleć i wiele ludzi staje się obywatelami świata: uczą się lub pracują za granicą, podróżują lub po prostu odwiedzają rodzinę na innych kontynentach. Szacuje się, że około 3-4 milionów Amerykanów mieszka i pracuje za granicą. Również wielu imigrantów po otrzymaniu "zielonej karty" wyjeżdża za granicę w poszukiwaniu zatrudnienia.

Odkąd Polska została przyjęta do Unii Europejskiej, wielu polskich imigrantów w USA odkryło, że Europa daje im szersze możliwości. Wielu emerytów dzieli swój czas między Polskę a Stanami.

Przeczytaj ten artykuł zanim wyjedziesz do Polski czy innego kraju na dłuższy czas.

Nie utrać zielonej karty

Obywatele Stanów Zjednoczonych mogą żyć, gdzie chcą; sprawa ma się inaczej ze stałymi rezydentami (posiadaczami zielonych kart). Jeżeli masz zieloną kartę i nie chcesz jej utracić ani opóźnić otrzymania obywatelstwa, to nie wyjeżdżaj na dłużej niż pół roku. Oto dlaczego.

Otrzymując pozwolenie na stały pobyt, zapewniłeś Urząd Imigracyjny, że zamierzasz mieszkać w Stanach na stałe. W przypadku wyjazdu na dłużej niż 12 miesięcy, możesz dać do zrozumienia, że nie zamierzasz już mieszkać w Stanach Zjednoczonych. Jeśli powrócisz po wyjeździe dłuższym niż rok, twoja zielona karta może być ci odebrana. Jeśli natomiast jesteś w stanie udowodnić, że twoja nieobecność jest spowodowana przyczynami niezależnymi od ciebie (poważna choroba, śmierć członka rodziny, praca za granicą dla amerykańskiego pracodawcy, itp.), to twoja absencja może być ci darowana.

Powszechnym nieporozumieniem jest przekonanie, że możesz utrzymać swoją zieloną kartę, jeśli przyjedziesz do Stanów raz do roku. Nie zawsze się to sprawdza. Aby ustalić na granicy, czy pozwolić ci na utrzymanie statusu stałego rezydenta, Urząd Imigracyjny stara się poznać twoje intencje w chwili wyjazdu. Jeśli wyjechałeś, aby mieszkać na stałe w innym kraju, w świetle prawa nie jesteś stałym rezydentem Stanów Zjednoczonych. Sprawy te wyjaśniam szczegółowo w książce pt. "Obywatelstwo z przeszkodami".

Wskazówka: Bardzo ważne jest utrzymywanie bliskich więzi ze Stanami Zjednoczonymi oraz możliwość ich udowodnienia. O więziach z USA świadczy posiadanie mieszkania, oczekującej pracy, konta bankowego, płacenie podatków i tym podobne.

Jeśli z góry wiesz, że nie będziesz w stanie powrócić do Stanów w przeciągu roku, wystąp do Urzędu Imigracyjnego o przyznanie ci tak zwanego "białego paszportu" czy "dokumentu podróży" (travel document); formularz I-131, Application for Issuance of Permit to Reenter the United States. Po więcej informacji odwiedź www.uscis.gov.

O tym, co się może zdarzyć na granicy stałemu rezydentowi wskutek zerwania więzi ze Stanami Zjednoczonymi i jak się przed tym bronić, wyjaśniam w książce pt. "Obywatelstwo z przeszkodami" (www.PoradnikSukces.com).

Opuszczenie mieszkania

Przed wyjazdem możesz zastanawiać się, co zrobić ze swoim mieszkaniem. Rozważ tę kwestię ostrożnie, abyś nie popadł w kłopoty. Masz do wyboru dwie opcje: mieszkanie komuś podnająć albo z niego zrezygnować.

Podnajęcie mieszkania. Jeśli zamierzasz w przyszłości powrócić do swego mieszkania, możesz rozważyć jego podnajęcie (subleasing), co oznacza tymczasowe przekazanie komuś prawa do użytkowania mieszkania. Niektóre umowy najmu lokalu zabraniają podnajmu. Porozmawiaj z właścicielem domu i wytłumacz sytuację. Jeśli wyrazi zgodę, to możesz mieszkanie podnająć, ale nadal będziesz odpowiedzialny za płacenie czynszu. Jeśli podnajemca przestanie płacić albo się wyprowadzi, ty jesteś odpowiedzialny za czynsz. A z zagranicy załatwianie spraw nie będzie łatwe. Większość mieszkań własnościowych (cooperatives) nie może być podnajmowana, bo zabraniają tego wewnętrzne przepisy spółdzielni mieszkaniowej.

Zakończenie umowy najmu. Jeśli chcesz pozbyć się swojego mieszkania, twoje opcje zależą od typu umowy, jaką zawarłeś z właścicielem mieszkania lub domu. Jeśli masz słowną umowę (month-to-month lease), możesz dać właścicielowi 30-dniowe wymówienie, po czym się wyprowadzić. Jeśli masz pisemną umowę najmu (przeważnie na rok), masz dwa wyjścia: zerwanie umowy lub scedowanie umowy. Jeśli wyprowadzisz się zanim umowa wygaśnie, pozostaniesz odpowiedzialny za czynsz do wygaśnięcia umowy lub dopóki właściciel ponownie nie wynajmie lokalu (cokolwiek nastąpi wcześniej). Porozmawiaj z właścicielem, kto wie, może zgodzi się na to, byś wcześniej opuścił mieszkanie. Jeśli się nie zgodzi, zapytaj o scedowanie umowy.

Scedowanie umowy (lease assignment) oznacza, że opuszczasz mieszkanie na stałe i przekazujesz umowę najmu wraz z mieszkaniem komuś innemu. Niektóre umowy wynajmu zabraniają scedowania lokali.

Konto bankowe

Warto pozostawić w Stanach swoje konto bankowe. Możesz przeprowadzać transakcje przez Internet lub wybrać gotówkę z bankomatów w dowolnym kraju. Karty MasterCard lub Visa wydane przez amerykańskie banki są akceptowane na całym świecie.

Dodatkowym powodem utrzymania kont bankowych i kart kredytowych jest fakt, że długoterminowe związki z instytucjami finansowymi pozytywnie rzutują na twoją historię kredytową. Konkretnie mówiąc, podwyższają punktację kredytową (credit score), liczbę określającą twój kredyt. Jako wierny klient i pożyczkobiorca, nie musisz odbudowywać historii kredytowej po powrocie do Stanów.

Przestroga: Jeśli nie dokonasz depozytów ani wypłat przez więcej niż trzy lata (pięć lat w niektórych stanach), bank założy, że konto jest "uśpione" (porzucone) i wyśle twoje pieniądze do stanowego działu własności niczyich (state office of unclaimed funds). Nie popadaj w panikę, jeśli się tak stanie. Pieniądze wcześniej uznane za niczyje mogą być odzyskane po latach nieaktywności, nawet jeśli zagubiłeś wyciągi bankowe czy książeczkę oszczędnościową. Po dalsze instrukcje odwiedź National Association of Unclaimed Property Administrators pod adresem www.naupa.org. Niemniej odzyskanie pieniędzy to kłopot, więc od czasu do czasu dokonaj na koncie jakąś transakcję.

Pamiętaj: Przed wyjazdem spłać wszystkie pożyczki i karty kredytowe. Jeśli tego nie zrobisz i nie odpowiesz na listy kredytodawców podczas twojej nieobecności – twoje zadłużenie będzie odzwierciedlone w twojej historii kredytowej.

Paszport. Jeśli wyjeżdżasz na dłuższy czas do Polski jako Amerykanin (tylko z amerykańskim paszportem), to będziesz potrzebować wizy. Aby być traktowanym jako obywatel Polski i móc tam pracować, powinieneś wjechać do Polski z polskim paszportem.

Służba wojskowa. Osoby z podwójnym obywatelstwem powinny pamiętać, że kraj "drugiego" obywatelstwa może mieć prawo obowiązkowej służby wojskowej. Jeśli spełniasz warunki, możesz być prawnie zobligowany do rejestracji oraz możesz być nawet powołany do służby czynnej w Polsce. Niektóre kraje traktują obowiązki wojskowe bardzo poważnie. Pewien student, który odwiedził Singapur – ojczysty kraj jego rodziców – został aresztowany na granicy i zmuszony do służby wojskowej, ponieważ w Singapurze był uważany za obywatela tego kraju. Nawet w takiej sytuacji nie obawiaj się utraty obywatelstwa Stanów Zjednoczonych. Po więcej szczegółów odwiedź witrynę Departamentu Stanu: www.travel.state.gov/law/citizenship/citizenship_780.html (Advice about Possible Loss of U.S. Citizenship and Foreign Military Service).

Małżeństwo i rozwód. Stany Zjednoczone uznają małżeństwa zawarte w innych krajach. Jednak małżeństwa i rozwody zawarte w Stanach Zjednoczonych nie zawsze są uznawane w innych krajach. Na przykład: osoba, która rozwiodła się w kraju pochodzenia i ponownie zawarła związek małżeński z obywatelem USA, może być oskarżona o poligamię w kraju ojczystym. Polskie prawo domaga się, by małżeństwa czy rozwody zawarte za granicą były umiejscowione w sądzie wojewódzkim.

Głosowanie podczas nieobecności w kraju. Jeśli jesteś obywatelem USA i w dniu wyborów przebywasz poza granicami Stanów, możesz oddać swój głos na odległość. Zajrzyj na www.www.fvap.gov, gdzie możesz "ściągnąć" formularz karty, na której oddasz głos z zagranicy wysyłając kartę do urzędu wyborczego w swoim powiecie (county election board).

Pamiętaj, że niezależnie od faktu posiadania podwójnego obywatelstwa, jako obywatel lub rezydent Stanów Zjednoczonych, jesteś zobowiązany do zgłoszenia do Urzędu Podatkowego podatków z całego świata.

Oto strona internetowa, która pomoże w przygotowaniu się do zagranicznej podróży: www.usa.gov/Topics/Americans-Abroad.shtml.

Elżbieta Baumgartner jest autorką wielu książek-poradników, takich jak "Obywatelstwo z przeszkodami. Jak przejść przez procedurę naturalizacji mimo potencjalnych problemów", "Powrót do Polski", "Emerytura reemigranta" i wiele innych. Są one ukatualnione na rok 2012 i dostępne w D&Z House of Books (5507 W. Belmont Ave. i 6601-15 W. Irving Park Rd. w Chicago) albo bezpośrednio od wydawcy (Poradnik Sukces, 255 Park Lane, Douglaston, NY 11363, tel. (718) 224-3492, www.poradniksukces.com).