Joanna Marszałek
Gubernator JB Pritzker, którego nazwisko przewija się jako potencjalnego kandydata Demokratów w wyborach prezydenckich w 2028 roku, po serii apokaliptycznych wpisów prezydenta Donalda Trumpa nazwał go „szaleńcem grożącym zniszczeniem całego kraju” i wezwał do usunięcia go z urzędu.
„To już najwyższy czas. Należy uruchomić 25. Poprawkę – napisał Pritzker na platformie X.
W Niedzielę Wielkanocną prezydent Trump po raz kolejny domagał się otwarcia strategicznej cieśniny Ormuz na Bliskim Wschodzie, grożąc Iranowi zniszczeniem infrastruktury cywilnej.
„Wtorek będzie Dniem Elektrowni i Dniem Mostów w jednym. Czegoś takiego jeszcze nie było. Otwórzcie tę pier… cieśninę, wy szaleni dranie, albo będziecie żyli w piekle” – czytamy w niedzielnym (5 kwietnia) wpisie Trumpa na portalu społecznościowym Truth Social.
We wtorek, 7 kwietnia, w miarę zbliżania się wyznaczonego na wieczór ultimatum, Trump ponownie groził Iranowi.
„Tej nocy zginie cała cywilizacja i nigdy się nie odrodzi” – napisał na Truth Social. Dodał jednak, że tego nie chce i przekonywał, że wciąż możliwe jest uniknięcie scenariusza.
Stacja telewizyjna CNN oceniła, że wysuwanie podobnych gróźb przez przywódcę najpotężniejszego państwa świata rodzi poważne pytania natury konstytucyjnej o amerykański system kontroli władzy. Według CNN, Trump przekroczył granicę, do której żaden amerykański prezydent wcześniej nie odważył ani nie chciał się zbliżyć.
Ostatecznie we wtorek, 7 kwietnia wieczorem, na kilka godzin przed upływem amerykańskiego ultimatum wobec Iranu, prezydent Trump ogłosił, że zgodził się na propozycję dwutygodniowego zawieszenia broni z Iranem.
W obliczu wtorkowych (7 kwietnia) gróźb ponad 70 Demokratów z obu izb Kongresu wzywało do usunięcia Trumpa z urzędu na podstawie 25. Poprawki do Konstytucji. Reguluje ona przejęcie urzędu prezydenta w przypadku różnych okoliczności, w tym niezdolności do sprawowania urzędu.
Kongresmen Raja Krishnamoorthi z Illinois stwierdził, że wpisy Trumpa nie są „odosobnionym incydentem, lecz częścią niebezpiecznego wzorca lekkomyślnej eskalacji, chaotycznego podejmowania decyzji oraz ogólnego postępowania, które budzi poważne wątpliwości co do jego zdolności do sprawowania obowiązków prezydenta”.
Kongresmenka Delia Ramirez, również z Illinois, nazwała groźby przemocy i ludobójstwa ze strony Turmpa „niewybaczalnymi”. „Moi republikańscy koledzy nie mogą dalej przymykać na to oczu. Trzeba go powstrzymać i usunąć” – napisała na platformie X.
Długoletni senator z Illinois Dick Durbin zapytał retorycznie: „Kiedy Republikanie w Kongresie sprzeciwią się ryzykownej wojnie z wyboru prezydenta Trumpa?”.
Gubernator Pritzker już wcześniej, w październiku ub. r. wezwał do zastosowania 25. Poprawki po tym, jak Trump opublikował na Truth Social fałszywe nagranie stworzone przez AI. „Z tym człowiekiem jest naprawdę coś nie tak” – napisał wówczas gubernator.
Kongresmen John Larson, demokrata z Connecticut, ogłosił po południu 7 kwietnia, że złożył wniosek o wszczęcie procedury impeachmentu wobec Trumpa, choć inicjatywa nie ma szans powodzenia przy większości Republikanów w Kongresie.
Członkowie Partii Republikańskiej w Kongresie w większości zachowali milczenie wobec drastycznych gróźb Trumpa wobec Iranu. Kongresmen Nathaniel Moran z Teksasu jako pierwszy wyraził niepokój, mówiąc że „nie popiera zniszczenia ‘całej cywilizacji’”. „To nie jest to, kim jesteśmy, i nie jest to zgodne z zasadami, które od dawna kierują Ameryką” — napisał na X.
Republikańska Senator Lisa Murkowski z Alaski stwierdziła z kolei, że groźba Trumpa „nie może być usprawiedliwiona jako próba uzyskania przewagi w negocjacjach z Iranem”.
Kongresmen Kevin Kiley z Kalifornii, który niedawno zmienił przynależność partyjną z republikańskiej na niezależną, zaapelował do Trumpa, aby nie eskalował sytuacji. „Stany Zjednoczone nie niszczą cywilizacji. Nie grozimy też tym jako jakąś taktyką negocjacyjną” — napisał na X.
Głos zabrali również konserwatyści spoza Kongresu. Wśród nich – była republikańska kongresmenka i sojuszniczka Trumpa, Marjorie Taylor Greene, która napisała na X: „25. Poprawka!!! Ani jedna bomba nie spadła na Amerykę. Nie możemy zniszczyć całej cywilizacji. To jest zło i szaleństwo”.
Konserwatywny komentator i zwolennik Trumpa, Tucker Carlson, w przeszłości związany z telewizją Fox News, ostro skrytykował „wielkanocne przesłanie” prezydenta oraz jego szydzenie z islamu. Swój niedzielny wpis Trump zakończył sarkastycznym hasłem „Chwała Allahowi”.
„Kim ty myślisz, że jesteś? Wysyłasz tweeta z przekleństwem (‘f-word’) w wielkanocny poranek” – powiedział w swoim show Tucker Carlson i wezwał gabinet Trumpa do odrzucenia wszelkich planów, które doprowadziłyby do śmierci irańskich obywateli.
Groźby Trumpa skrytykowali również Alex Jones, prezenter radiowy związany z radykalną prawicą oraz konserwatywna aktywistka i komentatorka Candace Owens, która nazwała Trumpa „szalonym królem”.
25. Poprawka do Konstytucji, ratyfikowana w 1967 roku po zabójstwie prezydenta Johna F. Kennedy’ego, reguluje przejęcie urzędu prezydenta w przypadku jego śmierci lub niezdolności do sprawowania urzędu. Większość zapisów dotyczy śmierci lub rezygnacji prezydenta oraz ustanowienie wiceprezydenta prezydentem. Sekcja 4. tej poprawki dotyczy sytuacji, „gdy prezydent nie jest w stanie lub nie chce ogłosić, że jest niezdolny do sprawowania urzędu”. Do tej pory ta sekcja ta nigdy nie została zastosowana.
Joanna Marszałek
[email protected]
