Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
Reklama POLONEZ
poniedziałek, 7 września 2026 23:50

Kalejdoskop

Zakopana nadzieja
Zakopana nadzieja
W pierwszych dniach sierpnia 1944 roku Warszawa przypominała wielki sejf, który tysiące ludzi próbowało zamknąć w pośpiechu. Nie chodziło jednak o bankowe skarbce ani państwowe magazyny złota. Skarbcem stawało się każde mieszkanie. Pod deskami podłogi, za piecem, w ścianie, pod piwniczną posadzką, w ogrodzie lub pod korzeniami drzewa znikały obrączki, rodzinna biżuteria, srebrne sztućce, fotografie, dokumenty, pieniądze, akty własności, pamiętniki i listy. Zamknięte w metalowych puszkach po herbacie, emaliowanych garnkach, słojach po ogórkach albo cynowych kasetkach. Niemal wszyscy byli przekonani, że za kilka dni albo najwyżej za kilka tygodni wrócą i wszystko odzyskają. Nie wrócili. 09/04/2026 12:06 PM
List gończy za wiewiórką
List gończy za wiewiórką
Trudno to sobie uświadomić, ale w świecie zwierząt przestępstwo jest codziennością. Gdy słyszymy o kradzieży, oszustwie czy niszczeniu cudzej własności, niemal automatycznie myślimy o ludziach. Tymczasem natura od milionów lat zna zachowania zadziwiająco przypominające ludzkie występki. Zwierzęta oszukują przeciwników, okradają sąsiadów, a czasami z premedytacją niszczą dorobek innych osobników. Nie kierują się pobudkami moralnymi ani chęcią zysku. Liczy się jedno – przetrwanie. Obserwując jednak ich zachowania, trudno oprzeć się wrażeniu, że świat zwierząt przypomina gigantyczne miasto, w którym każdego dnia dochodzi do setek sprytnych przekrętów. 09/04/2026 12:05 PM
Miasto w pułapce żywiołu
Miasto w pułapce żywiołu
W pamiętniku piętnastoletniej Morgan Archer pod datą 28 sierpnia 2005 roku znalazło się krótkie zdanie: „Boję się, że utonę”. Huragan Katrina zbliżał się do Nowego Orleanu, ale jej rodzina nie zdecydowała się na ewakuację. 09/04/2026 12:04 PM
Dokąd jadą twoje dane?
Dokąd jadą twoje dane?
Jeszcze niedawno samochód był synonimem wolności. Wystarczyło przekręcić kluczyk, zatrzasnąć drzwi i odjechać poza zasięg domowych pytań, służbowych telefonów oraz ciekawskich spojrzeń. Kabina stawała się prywatnym terytorium: można było śpiewać, kłócić się, płakać albo bez celu krążyć po mieście. Dziś ta samotność jest w znacznej mierze złudzeniem. Współczesny samochód przypomina komputer na kołach – najeżony czujnikami, połączony z Internetem i niezwykle zainteresowany człowiekiem za kierownicą. Niewiele urządzeń towarzyszy nam równie często, a zarazem obserwuje w tak wielu intymnych sytuacjach. 09/04/2026 12:03 PM
Reklama
Skazany na skrzydła
Skazany na skrzydła
Jego historia brzmi jak scenariusz filmu wojennego, choć wydarzyła się naprawdę. Człowiek, który po katastrofie lotniczej stracił obie nogi, nie tylko ponownie nauczył się chodzić. Wrócił do latania, został pilotem myśliwskim Royal Air Force, a podczas bitwy o Anglię wyrósł na jednego z najsłynniejszych brytyjskich asów przestworzy. 09/04/2026 12:02 PM
Morderca na linii
Morderca na linii
Przez kilka miesięcy ktoś dzwonił do Dorothy Scott. Twierdził, że ją obserwuje. Czasem wyznawał jej miłość, innym razem groził, że ją zabije. Nie miała pojęcia, kto znajduje się po drugiej stronie słuchawki ani dlaczego ją prześladuje. Żyła w ciągłym strachu. Zapisała się na lekcje karate, chciała kupić broń. Próbowała przygotować się na atak, choć nie wiedziała, kiedy nastąpi ani przed kim właściwie ma się bronić. 09/04/2026 12:01 PM
Drugie życie, nowe role
Drugie życie, nowe role
Borys Szyc od dziecka wie, że kamera lubi tych, którzy potrafią być kimś więcej niż tylko sobą. Jego pierwszym ekranowym wcieleniem był krasnoludek w kultowej komedii Juliusza Machulskiego „Kingsajz”. Borys miał wtedy dziewięć lat. Dziś jest aktorem z dorobkiem obejmującym kino, telewizję i teatr, laureatem najważniejszych polskich nagród aktorskich a także producentem. Na ekranie potrafi przejść do ról, w których znika za postacią tak skutecznie, że trudno przypomnieć sobie jego własną twarz, jak zrobił to chociażby w wybitnej kreacji Silnego w „Wojnie polsko-ruskiej” Xawerego Żuławskiego na podstawie prozy Doroty Masłowskiej. Mimo różnych życiowych wywrotek Szyc wrócił na właściwe tory, ale wciąż pamięta, jak do tego doszło. 09/04/2026 12:00 PM
Wyspa na jeden dom
Wyspa na jeden dom
Z daleka wygląda jak żart architekta albo fotomontaż: niewielki dom stojący pośrodku rzeki, otoczony skrawkiem skały, na którym jakimś cudem zmieściły się jeszcze drzewo, kilka krzewów i dwie ławki. Nie ma tu ulicy, ogrodu ani miejsca na spacer. Wystarczy wyjść za próg, zrobić kilka kroków w niewłaściwą stronę – i wpaść do wody. To Just Room Enough Island, czyli „Wyspa, na której jest akurat dość miejsca”, powszechnie przedstawiana jako najmniejsza zamieszkana wyspa świata. 08/28/2026 12:06 PM
Reklama
Ostatni statek niewolników
Ostatni statek niewolników
Co roku w lipcu nad szeroką, brunatną rzeką Mobile w Alabamie gromadzą się ludzie ubrani na biało. W milczeniu niosą świece i kwiaty. Kiedy wszyscy stają już na brzegu, rozlega się rytm afrykańskich bębnów. Uczestnicy uroczystości kolejno wypowiadają imiona swoich przodków, zapalają świece, a następnie powierzają bukiety nurtowi rzeki. Niektórzy przyjeżdżają z odległych stanów, inni mieszkają zaledwie kilka ulic dalej – w Africatown, dzielnicy Mobile założonej przez ludzi, którzy przeżyli podróż ostatnim statkiem niewolniczym, jaki dotarł do Stanów Zjednoczonych. 08/28/2026 12:05 PM
Kiedy miasta przestają istnieć
Kiedy miasta przestają istnieć
Istnieją na wszystkich kontynentach i przybierają najróżniejsze formy. Są ich tysiące. Łączy je jedno – pustka. Opuszczone budynki, zardzewiałe maszyny, zarośnięte ulice i przedmioty pozostawione dokładnie tam, gdzie kiedyś ich używano, przypominają o kruchości ludzkich osiągnięć. To miejsca, w których czas zdaje się płynąć inaczej. Ulice, którymi nikt już nie chodzi, domy, do których nikt nie wraca, i wnętrza wyglądające tak, jakby ich właściciele wyszli tylko na chwilę. Tyle że ta chwila trwa już od dziesięcioleci. 08/28/2026 12:04 PM
Między płótnem a kinem
Między płótnem a kinem
Nie maluje po to, by bić rekordy. Jednak od ponad dwóch dekad jego nazwisko elektryzuje kolekcjonerów od Nowego Jorku po Hongkong, a obrazy osiągają na aukcjach ceny niemal pół miliona dolarów. Prace malarza znajdują się w kolekcjach nowojorskiego Museum of Modern Art, londyńskiego Tate czy paryskiego Centre Pompidou. W tym roku jako pierwszy polski artysta otrzymał nagrodę Rubensa, przyznawaną za całokształt twórczości dla malarzy, którzy wnieśli wyraźny wkład w rozwój tej dyscypliny. Mimo to Wilhelm Sasnal pozostaje jednym z najbardziej zdystansowanych wobec sławy polskim artystą. 08/28/2026 12:03 PM
Linia życia
Linia życia
Jest na mapie linia, której w rzeczywistości nie można zobaczyć. Nie jest granicą państwa, nie wyznacza końca oceanu, nie została też zbudowana przez człowieka. A jednak przecina świat na dwie części i niemal od zsze wpływa na sposób, w jaki ludzie wyobrażają sobie naszą planetę. Jest nią równik. 08/28/2026 12:02 PM
Reklama
Ostatnia droga Króla. Śmierć nie skończyła legendy
Ostatnia droga Króla. Śmierć nie skończyła legendy
Przed bramą Graceland przez wiele godzin czuwali ludzie przybyli z całej Ameryki, a nawet z Kanady i Francji. Niektórzy nie mieli pieniędzy na hotel ani bilet powrotny. Chcieli tylko znaleźć się blisko domu właśnie zmarłego Elvisa Presleya. Krótko przed świtem 18 sierpnia 1977 roku żałobną ciszę przerwał jednak ryk silnika. Biały Ford wypadł z jezdni i runął na grupę młodych kobiet. Dwie zginęły, trzecia została ciężko ranna. W dniu pogrzebu Króla pod jego posiadłością rozegrała się kolejna tragedia. 08/28/2026 12:01 PM
Klient bez twarzy
Klient bez twarzy
W kalendarzu zapisała tylko dwa słowa: „Mr Kipper”. Potem zamknęła biuro, wsiadła do czerwonego Forda i pojechała pokazać klientowi dom. Nigdy nie wróciła. Przez kolejne czterdzieści lat policja szukała Suzy Lamplugh, sprawdzając tysiące tropów i przesłuchując setki świadków. Wskazano nawet głównego podejrzanego. I na tym się skończyło. Jedna z najsłynniejszych brytyjskich zagadek kryminalnych wciąż pozostaje nierozwiązana. 08/28/2026 12:00 PM
Recepta na DNA
Recepta na DNA
W 2025 roku naukowcy po raz pierwszy stworzyli terapię genetyczną nie dla całej grupy chorych, lecz dla jednego konkretnego dziecka – sześciomiesięcznego niemowlęcia i jednego błędu zapisanego w jego DNA. Było to wydarzenie, które może na zawsze zmienić medycynę. 08/21/2026 03:08 PM
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama