Andrzej Baraniak
Konsul generalna Regina Jurkowska oraz wicekonsul Oskar Grządziel przy współudziale rekonstruktorów w barwach 3 Dywizji Strzelców Karpackich oraz członkiń Pomocniczej Służby Kobiet „Pestek” i innych organizacji polonijnych odwiedzili najważniejsze polonijne nekropolie w aglomeracji chicagowskiej, składając wieńce i zapalając znicze w miejscach upamiętnienia bohaterów walk o niepodległość Polski oraz uczestniczyli w mszy świętej sprawowanej w intencji Ojczyzny w Bazylice św. Jacka.
Tegoroczne obchody rozpoczęło złożenie wieńca i zapalenie zniczy przy Pomniku Polskich Weteranów na kwaterze nr 35 Cmentarza Zmartwychwstania Pańskiego w Justice. Konsulom towarzyszyli rekonstruktorzy z 3. DSK i Marek Adamczyk z Przystanku Historia IPN Chicago.
Godzinę później delegacje spotkały się przy Pomniku Żołnierza Polskiego na kwaterze weterańskiej Cmentarza Maryhill w Niles. Przedstawicielom konsulatu obok 3. DSK towarzyszyli: prezes wydziału stanowego Kongresu Polonii Amerykańskiej Jolanta Grocholska, komendant Placówki 90. Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej Andrzej Janczak, członkowie pocztu sztandarowego Stowarzyszenia Przyjaciół Ułanów Polskich im. Tadeusza Kościuszki i przedstawicielka Zrzeszenia Nauczycieli Polskich Jolanta Harrison.
Kolejnym miejscem celebracji był Pomnik Hallerczyków, Pomnik Katyński i Tablica Smoleńska na Cmentarzu św. Wojciecha w Niles, gdzie uczestników celebracji powitali gospodarze miejsca prezes Związku Klubów Polskich Łucja Mirowska-Kopeć i honorowy prezes ZKP Jan Kopeć.
Kolejną odsłoną rocznicowych obchodów była Bazylika św. Jacka, w której mszę świętą w intencji poległych obrońców Ojczyzny i patrona parafii odprawił ks. Antoni Dziorek w asyście ks. Stanisława Jankowskiego, który witając wiernych przypomniał historię celebracji żołnierskiego święta.
– Dla upamiętniania bohaterstwa polskich żołnierzy walczących z bolszewicką nawałą w 1920 roku, decyzją gen. Stanisława Szeptyckiego z dnia 4 sierpnia 1923 roku, dzień 15 sierpnia ustanowiony został Świętem Żołnierza, w rocznicę zwycięskiej Bitwy Warszawskiej. Współczesne Święto Wojska Polskiego nawiązuje do tej tradycji. Etos żołnierzy, jako obrońców wartości, obrońców pokoju i gwaranta bezpieczeństwa umacniał się przez całe dwudziestolecie międzywojenne. Również 15 sierpnia 1939 roku oficjalne obchody święta były imponujące. Obejmowały przegląd wojsk i parady uliczne w większych miastach i garnizonach. Co ciekawe 15 sierpnia świętowano już w pierwszej połowie XIX wieku w czasach Księstwa Warszawskiego. Okazją były urodziny Napoleona Bonapartego, które traktowano, jako nieformalne święto polskiej armii. Po odzyskaniu przez Polską niepodległości do roku 1923 świętem wojskowym był 6 sierpnia na pamiątkę rozpoczęcia działań przez I Kompanię Kadrową. Przez pierwsze 3 lata po zakończeniu II wojny światowej kontynuowano obchody Święta Żołnierza w dniu 15 sierpnia. Później przedwojenne święto nie zostało oficjalnie zniesione, ale komunistyczne władze uznały, że stosowniejszą data będzie 12 października, czyli upamiętnienie zwycięskiej Bitwy pod Lenino, którą z Niemcami stoczyła I Dywizja Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Do obchodów 15 sierpnia i upamiętnienia Bitwy Warszawskiej powrócono w 1992 roku, już po upadku rządów komunistycznych w Polsce – powiedział kustosz Bazyliki, ks. Stanisław Jankowski.
Wartę honorową w kościele zaciągnęli „Kościuszkowcy” oraz rekonstruktorzy z 3. DSK i komendantka Pomocniczej Służy Kobiet „Pestek” Lidia Żółtowska. Obecna była koordynatorka chicagowskiego Przystanku Historia IPN Helena Sołtys. Dzięki przychylności władz Muzeum Polskiego w Ameryce poczet sztandarowy 3. DSK miał okazję zaprezentować zabytkowy sztandar Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w barwach 2. Korpusu Polskiego.
Rocznicowe obchody na Jackowie zakończyła ceremonia przy monumencie poświęconym pamięci parafianom, którzy zaciągnęli się do Błękitnej Armii gen. Józefa Hallera, żeby walczyć o wolną Polskę. Członkowie delegacji złożyli kwiaty i zapalili znicze.
Końcowym akordem świątecznego dnia była uroczystość przy tablicy upamiętniającej Hallerczyków, która znajduje się na wschodniej ścianie Kościoła pw. św. Stanisława Kostki.
– Tak jak i w Polsce, tak i tutaj Polonia chicagowska pamięta o naszych narodowych bohaterach, o żołnierzach polskich, którzy walczyli na różnych frontach, w różnych okresach historycznych, bo niezależnie gdzie jesteśmy na świecie, jesteśmy im winni pamięć, bo im zawdzięczamy to, że teraz możemy cieszyć się wolnością naszego kraju – podsumowała niedzielne uroczystości konsul generalna Regina Jurkowska.
Tekst i zdjęcia: Andrzej Baraniak/NEWSRP
