Joanna Trzos
Oficjalna inauguracja inicjatywy Kongresu Polonii Amerykańskiej pod nazwą „250 Years of America: The Polish Contribution” („250 lat Ameryki: polski wkład”) odbyła się w czwartek, 24 września, w reprezentacyjnej sali Presidential Suite, na Union Station w Waszyngtonie. Projekt ma przypominać o roli, jaką przez 250 lat w rozwoju Stanów Zjednoczonych odgrywali Polacy i Amerykanie polskiego pochodzenia, a jednocześnie podkreślać wieloletnie związki Polski i USA.
W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele władz USA i Polski, dyplomaci oraz liderzy organizacji polonijnych ze Stanów Zjednoczonych i Kanady. Kongres Polonii Amerykańskiej reprezentowali prezes Hubert J. Cioromski i były prezes Frank J. Spula, natomiast administrację USA – Vince Haley, dyrektor United States Domestic Policy Council. Wśród gości znaleźli się również kongresmeni Joe Wilson z Karoliny Południowej, Pete Sessions z Teksasu, Brad Schneider z Illinois oraz Timothy M. Kennedy z Nowego Jorku.
Do Waszyngtonu przybyła także liczna delegacja z Polski. Prezydenta RP reprezentowali Agnieszka Jędrzak, podsekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP, oraz Nikodem Rachoń, doradca prezydenta. Senat RP reprezentowali wicemarszałek Rafał Grupiński, senatorowie Tomasz Grodzki i Grzegorz Schetyna oraz Robert Tyszkiewicz, koordynator ds. Polonii i Polaków za granicą w Kancelarii Senatu RP. W wydarzeniu wzięli także udział poseł na Sejm Jan Dziedziczak i europoseł Adam Bielan.
W gronie przedstawicieli polskich władz znaleźli się ponadto Agnieszka Homańska, szefowa Gabinetu Politycznego Ministra Spraw Zagranicznych, Marcin Kaźmierski, dyrektor Departamentu Polityki Bezpieczeństwa Międzynarodowego MON, oraz Anna Kościuk, zastępca dyrektora Departamentu Wojskowych Spraw Zagranicznych MON.
Polski korpus dyplomatyczny w Stanach Zjednoczonych reprezentował Bogdan Klich, chargé d’affaires RP w USA. Obecni byli także konsulowie generalni RP: Regina Jurkowska z Chicago, Jarosław Łasiński z Houston i Katarzyna Smoter z Waszyngtonu, a także konsulowie honorowi z Teksasu, Arizony i Pensylwanii.
Gościem honorowym uroczystości był polsko-białoruski dziennikarz i działacz Andrzej Poczobut, niedawno zwolniony z więzienia na Białorusi.
Specjalne przesłanie prezydenta Trumpa
Jednym z najważniejszych punktów uroczystości było specjalne przesłanie prezydenta Donalda Trumpa, zaprezentowane w formie nagrania wideo. Trump przypomniał o wkładzie Polaków w walkę o niepodległość USA, wymieniając Kazimierza Pułaskiego i Tadeusza Kościuszkę, oraz podziękował Polonii za poparcie w wyborach w 2024 roku.
Prezydent przekazał również wyrazy uznania Kongresowi Polonii Amerykańskiej, podkreślił swoje bliskie relacje z Polską i prezydentem Karolem Nawrockim oraz podziękował za pamiątkową tablicę przekazaną przez Polskę z okazji 250-lecia USA, która ma zawisnąć na planowanym Łuku Triumfalnym Stanów Zjednoczonych pod Waszyngtonem.
„Jestem wielkim przyjacielem polskiego narodu i chcę podziękować zwłaszcza waszemu niezwykłemu prezydentowi Karolowi Nawrockiemu. Karol to wspaniały wojownik, silny człowiek. Poparłem go i wygrał” – powiedział prezydent Trump.
Odczytano również list prezydenta Karola Nawrockiego oraz przesłanie marszałek Senatu RP Małgorzaty Kidawy-Błońskiej. Inicjatywa jest współfinansowana przez Senat RP w ramach programu Senat–Polonia 2026, a patronat honorowy nad uroczystością objęła Ambasada RP w Waszyngtonie.
30 historii polskiego wkładu w Amerykę
Centralnym punktem projektu jest multimedialna wystawa obejmująca 30 historii osób polskiego pochodzenia – żołnierzy, polityków, naukowców, wynalazców, przedsiębiorców, artystów, przedstawicieli mediów, sportowców i liderów społecznych.
Wystawę stworzyły siostry Joanna Dudzik-Kalemba i Anna Grabowski, które w ramach projektu „Za Horyzontem – Beyond the Horizon” dokumentują historie polskich imigrantów w Ameryce. Historyczne fotografie animował Bronisław Domitrz, autor projektu „Była Sobie Fotka”.
Waszyngton jest pierwszym przystankiem wystawy. W piątek zostanie ona zaprezentowana w Copernicus Center w Chicago kilkuset uczniom polskich szkół, a w niedzielę w Orchestra Hall w Symphony Center podczas wyprzedanego koncertu „American Soul, Polish Spirit”, organizowanego przez Paderewski Symphony Orchestra.
Organizatorzy podkreślają, że polski wkład w historię USA nie zakończył się wraz z pokoleniem Kościuszki, Pułaskiego czy Ignacego Jana Paderewskiego. Polacy i Amerykanie polskiego pochodzenia nadal współtworzą Stany Zjednoczone, a projekt ma przybliżyć ich historię kolejnym pokoleniom.
Częścią inauguracji był także program „Paderewski for America”, nawiązujący do prywatnego recitalu, który Ignacy Jan Paderewski dał 110 lat temu dla prezydenta Woodrowa Wilsona w Białym Domu.
Joanna Trzos
[email protected]
