Łukasz Dudka
W brukselskim zjeździe uczestniczyło 95 delegatów reprezentujących organizacje polonijne na pięciu kontynentach. Zebranie wyborcze poprowadził Tadeusz A. Pilat, honorowy prezes Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych. Obrady odbywały się między innymi w budynku Parlamentu Europejskiego, gdzie dyskutowano o przyszłości Rady, współpracy międzynarodowej i wyzwaniach stojących przed Polakami mieszkającymi poza granicami kraju. W programie znalazło się również spotkanie z Waldemarem Tomaszewskim, europosłem reprezentującym Litwę.
Delegaci ze Stanów Zjednoczonych i Kanady zostali dodatkowo zaproszeni do Ambasady RP w Królestwie Belgii, gdzie uczestniczyli w inauguracyjnej sesji Forum Polonii Europejskiej.
Doświadczenie lidera
Nowy przewodniczący jest jednym z najbardziej doświadczonych liderów Polonii amerykańskiej. Urodzony i wychowany w Chicago Frank Spula przez 20 lat, od 2005 do 2025 roku, kierował Kongresem Polonii Amerykańskiej (KPA), największą organizacją parasolową reprezentującą interesy Polonii w Stanach Zjednoczonych. Po zakończeniu kadencji otrzymał tytuł prezesa honorowego KPA i zasiada w zarządzie tej organizacji z prawem głosu.
Spula pozostaje jednocześnie prezesem Związku Narodowego Polskiego (ZNP), jednej z najstarszych i największych organizacji polonijnych w USA, z którą związany jest przez całe życie zawodowe.
Podczas dwóch dekad kierowania KPA rozwijał kontakty z kolejnymi administracjami amerykańskimi, Białym Domem, Kongresem USA oraz najwyższymi władzami Polski. Angażował się między innymi w starania o zniesienie wiz dla Polaków, umacnianie relacji polsko-amerykańskich i działania na rzecz bezpieczeństwa Polski. Po rosyjskiej inwazji na Ukrainę w 2022 roku KPA pod jego kierownictwem zorganizował zbiórkę na pomoc medyczną, która przyniosła około ćwierć miliona dolarów.
Z Radą Polonii Świata Spula związany jest od początku jej działalności. Jego wybór ma szczególne znaczenie dla liczącej około 10 milionów osób Polonii amerykańskiej, największego i najlepiej zorganizowanego skupiska osób polskiego pochodzenia poza granicami Polski.
Demokratyczna i niezależna Rada
Program wyborczy Spuli, przedstawiony pod hasłem „Doświadczenie, które łączy. Współpraca, która buduje przyszłość”, opiera się na pięciu zadaniach: wzmocnieniu organizacji członkowskich i skutecznej komunikacji, demokratycznym zarządzaniu, niezależności politycznej Rady oraz współpracy międzypokoleniowej.
Nowy przewodniczący zapowiada regularną komunikację pomiędzy Prezydium a organizacjami członkowskimi, przejrzystość podejmowanych decyzji oraz poszanowanie różnorodności środowisk polonijnych. Podkreśla, że każda organizacja, niezależnie od wielkości i kraju pochodzenia, powinna mieć możliwość przedstawiania swoich potrzeb i inicjatyw.
Szczególne znaczenie przypisuje zachowaniu politycznej neutralności Rady i współpracy z władzami Polski niezależnie od ich przynależności partyjnej. Wskazuje również na konieczność angażowania młodego pokolenia, któremu należy powierzać nie tylko zadania, ale także rzeczywistą odpowiedzialność za przyszłość organizacji.
„Demokracja nie wymaga jednomyślności. Wymaga szacunku dla głosu innych, przejrzystości i odpowiedzialności za wspólnie podjęte decyzje” – podkreślił Spula w swoim programie.
Nowe władze RPŚ
Podczas brukselskiego zjazdu delegaci wybrali również nowe Prezydium Rady Polonii Świata. Wiceprzewodniczącymi zostali Tadeusz Adam Pilat (Szwecja) i Dominik Roszak (Kanada), sekretarzem Małgorzata Kwiatkowska (Australia), a skarbnikiem Aleksander Zając (Niemcy).
Do Prezydium weszli także Robert Rospędzihowski (ZHP), Teresa Szadkowska-Łakomy (SPK, Wielka Brytania), Wiktoria Laskowska (ŚKOP, Ukraina), Alicja Kuklińska (KPA, USA), Alicja Donimirska (ZPwWB, Wielka Brytania), Jarosław Narkiewicz (ZPL, Litwa), Andrzej Hamerski (BRASPOL, Brazylia), Andrzej Suchanek (PZKO, Czechy), Urszula Stefańska-Andreini (ZPwW, Włochy), Gerwazy Longher (ZPwR, Rumunia), Andrzej Janeczko (ZPNDwH, Hiszpania) oraz Halina Subotowicz-Romanowa (KPR, Rosja).
Delegaci wybrali ponadto Komisję Rewizyjną i Komisję Statutową.
„Senat Polonii” w 2027 roku
Jednym z najważniejszych przedsięwzięć planowanych przez nowe władze Rady będzie organizacja w 2027 roku „Senatu Polonii”, spotkania 100 liderów polonijnych z całego świata.
Wydarzenie ma stworzyć przestrzeń do dyskusji o najważniejszych problemach i potrzebach Polonii oraz wypracowania wspólnych kierunków działania. Rada zamierza zabiegać o objęcie przedsięwzięcia patronatem marszałka Senatu RP.
Projekt wpisuje się w zapowiadaną przez Spulę koncepcję Rady jako organizacji aktywnej, zdolnej do budowania porozumienia między środowiskami polonijnymi oraz skutecznego reprezentowania ich wspólnych interesów. Ważnym elementem tej wizji jest także rozwijanie kontaktów pomiędzy organizacjami z różnych kontynentów i tworzenie możliwości współpracy dla młodego pokolenia działaczy.
Z Brukseli do Warszawy
Bezpośrednio po zakończeniu brukselskiego zjazdu Frank Spula udał się do Warszawy, gdzie w dniach 12–13 października uczestniczył w posiedzeniu Polonijnej Rady Konsultacyjnej przy marszałek Senatu RP Małgorzacie Kidawie-Błońskiej. W obradach wzięli udział członkowie rady, przedstawiciele najważniejszych środowisk polonijnych z kilkunastu krajów, a także reprezentanci Senatu RP i Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
Otwierając posiedzenie, marszałek Kidawa-Błońska pogratulowała Spuli wyboru na przewodniczącego Rady Polonii Świata. Podkreśliła również, że w obecnej, trudnej sytuacji międzynarodowej znaczenie współpracy z organizacjami polonijnymi stale rośnie.
Podczas dwudniowych obrad dyskutowano między innymi o większej przejrzystości zasad współpracy państwa z Polonią, finansowaniu organizacji i mediów polonijnych, angażowaniu młodego pokolenia oraz możliwościach organizowania wydarzeń Polonia Camp poza granicami Polski. Poruszono również kwestie powrotów Polaków do kraju i wspierania nowych inicjatyw społecznych.
W dyskusji zwrócono uwagę na potrzebę większego zaangażowania Polonii amerykańskiej w życie polityczne Stanów Zjednoczonych i wzmocnienia jej pozycji w amerykańskim życiu publicznym. Podkreślano także, że wsparcie powinno obejmować zarówno nowe inicjatywy młodzieżowe, jak i organizacje o wieloletnim dorobku.
Marszałek Senatu zaznaczyła, że różnorodność środowisk polonijnych stanowi ich siłę, a instytucje państwowe powinny uwzględniać zarówno potrzeby tradycyjnych organizacji, jak i nowych pokoleń Polaków mieszkających za granicą.
Wybór Spuli otwiera nowy rozdział w działalności Rady Polonii Świata, otwierając ją na transformację społeczną i generacyjną. Przed jej władzami stoi teraz zadanie przełożenia wyborczych deklaracji na konkretne działania, które pozwolą skuteczniej reprezentować interesy polskich społeczności na wszystkich kontynentach.
Łukasz Dudka
[email protected]
Zdjęcia z archiwum Alicji Kuklińskiej
