Za liczbami kryją się trzy dni intensywnych spotkań, w czasie których lekarze, naukowcy, eksperci, studenci i przedstawiciele środowisk medycznych z Polski oraz z renomowanych ośrodków akademickich i klinicznych na całym świecie dyskutowali o najnowszych osiągnięciach kardiologii, onkologii, chirurgii, psychiatrii, pediatrii, stomatologii, rehabilitacji i leczenia uzdrowiskowego. Wśród poruszanych zagadnień duże zainteresowanie wywołał panel poświęcony terapiom komórkowym, medycynie regeneracyjnej oraz badaniom nad procesami starzenia i możliwościami wydłużenia okresu życia człowieka. Jednym z najbardziej niezwykłych dyskutowanych tematów były podróże międzyplanetarne, wpływ promieniowania kosmicznego na organizm człowieka i rola lekarzy w przyszłych misjach na Marsa.
Perspektywę przyszłości wyznaczały również dyskusje poświęcone idei „medycyny bez granic”. Rozwój telemedycyny i sztucznej inteligencji sprawia, że odległość geograficzna ma coraz mniejsze znaczenie, umożliwiając lekarzom współpracę ze specjalistami z różnych zakątków świata. Dobrym przykładem jest radiologia – obrazy diagnostyczne pacjenta mogą być oceniane przez ekspertów znajdujących się tysiące kilometrów od miejsca, w którym wykonywane jest badanie. Olbrzymie możliwości stwarza również chirurgia robotyczna i telechirurgia, które są jednymi z najbardziej dynamicznie rozwijających się kierunków współczesnej medycyny i pokazują, jak technologia przesuwa granice współczesnej opieki zdrowotnej. Chirurg, korzystając ze specjalnej konsoli, może kierować przebiegiem operacji, znajdując się nawet tysiące kilometrów od sali zabiegowej. To jeden z najbardziej spektakularnych przykładów „medycyny bez granic”, w której odległość przestaje być przeszkodą w dostępie do specjalistycznej wiedzy i umiejętności lekarza.
Zagadnienia te stawiają też przed lekarzami pytania dotyczące przyszłości ich zawodu, kwestii bezpieczeństwa, kosztów, odpowiedzialności, etyki i dostępności nowych terapii. Sporo uwagi medycy poświęcili procesowi kształcenia kolejnych pokoleń lekarzy oraz międzynarodowej współpracy, budowaniu kariery w różnych systemach ochrony zdrowia, specjalizacji, przygotowywaniu publikacji naukowych, a także pokonywaniu barier administracyjnych związanych z prawem wykonywania zawodu i uznawaniem kwalifikacji. W dyskusjach poruszano tematy m.in. hybrydowego modelu pracy lekarzy polonijnych, telekonsultacji transgranicznych, czasowych powrotów do Polski w celu wykonywania zabiegów i prowadzenia działalności naukowej.
Witalną częścią obrad kongresu były rozmowy prowadzone poza salami wykładowymi. Cieszące się dużym powodzeniem spotkania integracyjne łączyły naukowy charakter zjazdu z budowaniem więzi i współpracy pomiędzy polskimi lekarzami pracującymi w kraju i poza jego granicami. Zjazd udowodnił, że polscy lekarze na całym świecie tworzą wspólnotę wykraczającą poza granice, łącząc wiedzę, doświadczenie i miłość do ojczyzny.
XIII Kongres Polonii Medycznej był nie tylko prezentacją osiągnięć współczesnej medycyny, lecz także próbą odpowiedzi na pytania o odpowiedzialność lekarza i miejsce pacjenta w coraz bardziej zaawansowanym systemie ochrony zdrowia. Niezależnie od tego, jak doskonałe staną się algorytmy sztucznej inteligencji i jak precyzyjne będą roboty chirurgiczne, w coraz bardziej zautomatyzowanej medycynie nie może zabraknąć tego, co najważniejsze – uważnej obecności lekarza, jego zrozumienia i relacji z pacjentem.
Na ten aspekt kongresowych dyskusji zwróciła uwagę dr Josephine Długopolski-Gach, przewodnicząca Związku Lekarzy Polskich w Chicago, która w rozmowie z „DZ” podzieliła się refleksjami na temat XIII Kongresu Polonii Medycznej we Wrocławiu: „Postęp technologiczny otwiera przed medycyną ogromne możliwości, ale jednocześnie musimy pamiętać, że w centrum medycyny zawsze powinien pozostać pacjent, który potrzebuje lekarza, który nie tylko zinterpretuje wyniki badań, lecz także wysłucha jego obaw, dostrzeże lęk, odpowie na pytania i potraktuje go nie tylko jako przypadek medyczny, ale jako osobę ze swoimi doświadczeniami, nadziejami i potrzebami”.
Być może właśnie to będzie najważniejszym przesłaniem kongresu: technologia może sprawić, że medycyna nie będzie miała granic, ale jej istotą zawsze pozostaną bezpośrednia relacja lekarza z chorym, osobisty wymiar opieki, empatia, bliskość, zaufanie i indywidualne podejście do pacjenta.
Organizatorami XIII Kongresu Polonii Medycznej były Federacja Polonijnych Organizacji Medycznych oraz Fundacja Polonii Medycznej. Partnerem Głównym wydarzenia był KGHM Polska Miedź S.A. Zadanie współfinansowane było przez Senat RP w ramach programu Senat-Polonia 2026 oraz Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Honorowy patronat nad wydarzeniem sprawowała Marszałek Senatu RP Małgorzata Kidawa-Błońska.
Tekst: Andrzej Moniuszko
Zdjęcia: PAMS Archiwum
