Wydana we wtorek książka Bidena opisuje kluczowe momenty jego prezydentury, z czego znacząca część dotyczy wojny w Ukrainie. We wspomnieniach kilkakrotnie pojawiają się też polskie wątki, w każdym przypadku w pozytywnym kontekście.
Najbardziej rozległy fragment dotyczy drugiej wizyty prezydenta USA w Warszawie, którą odbył tuż po odwiedzeniu Kijowa w pierwszą rocznicę pełnoskalowej napaści Rosji. Biden z podziwem odnosi się do przemiany polskiej stolicy.
„Za każdym razem, gdy przyjeżdżałem do Warszawy, podziwiałem jej przemianę z szarego miasta, jakim była przez długie dekady rosyjskiej dominacji, w porywające centrum kulturalne i gospodarcze nowej Europy. Trudno było uwierzyć, że kiedyś podpisano tu Układ Warszawski” – wspominał Biden.
Dodał, że Polska jest „niezawodnym członkiem NATO”, co zdaniem b. prezydenta mierziło Władimira Putina.
Opisując ówczesny szczyt Bukareszteńskiej Dziewiątki, zorganizowany wspólnie z Polską, Biden wspominał, że Polacy byli świadomi historycznego znaczenia momentu ze względu na doświadczenie II wojny światowej.
„Polacy pamiętali całą tę historię. Dziś są zaciekle niepodlegli i należą do najhojniejszych płatników NATO” - zauważa.
Biden wspomina, że szczyt B9 przypadł w Popielec i przyszedł na niego z popielcowym krzyżem na czole, po prywatnej mszy w hotelu. Z podziwem odnosi się też do postawy tłumu w Warszawie podczas jego przemówienia na dziedzińcu Zamku Królewskiego.
Obszernie Biden opisuje też mistyfikacje i przygotowania towarzyszące jego podróży do Kijowa przez Rzeszów i Przemyśl. O wizycie Bidena wiedziało tylko dwóch dziennikarzy, którzy polecieli z nim w podróż, podczas gdy w Waszyngtonie starano się utrzymać pozory, że Biden nadal przebywa w Białym Domu.
Nadzwyczajne środki zastosowano też na lotnisku Rzeszów-Jasionka, gdzie lądował Biden po międzylądowaniu w Ramstein.
„Zapadał zmrok i była mgła, co tylko dodawało całej scenie szpiegowskiego klimatu. Od wybuchu wojny w Ukrainie okolica szybko stała się głównym węzłem przerzutu towarów i ludzi, a teraz nagle także prezydenta Stanów Zjednoczonych” – pisze Biden.
Były prezydent opisuje przy tym, jak wyszedł z samolotu tylnymi drzwiami w czapce, szaliku i maseczce, natomiast przednimi drzwiami samolotu, którymi zwykle wychodzi VIP, wyszedł doradca ds. bezpieczeństwa narodowego Jake Sullivan.
„Tak jak pracownicy, sam niosłem swoje torby. Nikt mnie nie rozpoznał” – wspomina była głowa państwa.
Kolumna samochodów jechała do Przemyśla bez syren, żeby nie zwracać uwagi. Biden z podziwem opisuje dworzec w Przemyślu jako „piękny stary dworzec” zbudowany za czasów Habsburgów, żartując, że nie pozwolono by mu do takiego budynku wejść.
Biden wspomina, że choć Rosję poinformowano o podróży tuż przed faktem i zagrożono potężnym odwetem w razie zakłócenia wizyty, do końca nie był pewny swojego bezpieczeństwa.
Jedną z pamiątek z podróży do Kijowa był rysunek, który otrzymał od 10-letniego wówczas syna prezydenta Ukrainy, Kyryla Zełenskiego.
„Drogi Panie Prezydencie, dziękuję, że pomaga Pan mojemu tacie nas wszystkich uratować” - napisał chłopiec po angielsku z dołączonym rysunkiem wyrzutni przypominającej system. Biden pisze, że rysunek ten wisiał na ścianie jego gabinetu do końca kadencji.
Z Waszyngtonu Oskar Górzyński (PAP)

