Joanna Trzos
Rekordowe wydatki, nowe podatki i ulgi dla mieszkańców – gubernator JB Pritzker podpisał 16 czerwca ustawę budżetową na rok fiskalny 2027. Budżet Illinois o wartości 55,9 miliarda dol. jest największym w historii stanu, ale jednocześnie zawiera zawieszenie planowanej podwyżki podatku od paliwa i krótką przerwę w podatku od artykułów szkolnych. Demokraci podkreślają stabilność finansową planu, natomiast Republikanie krytykują kolejne obciążenia podatkowe.
Podpisany we wtorek, 16 czerwca, przez gubernatora J.B. Pritzkera budżet na rok fiskalny 2027 nie podnosi stanowego podatku dochodowego ani podatku od sprzedaży, ale przewiduje nowe obciążenia podatkowe dla wybranych biznesów. Obejmują one m.in. firmy związane z mediami społecznościowymi, aktywami cyfrowymi, zakładami sportowymi oraz rynkami prognostycznymi.
Plan wydatków, który wejdzie w życie 1 lipca, zamyka się sumą 55,9 mld dol. i jest o około 900 mln dol. większy niż tegoroczny budżet. Aby zbilansować finanse stanu, Demokraci w legislaturze zatwierdzili nowe źródła dochodów, które obejmują m.in. podatek od platform społecznościowych, nowy podatek od sprzedaży aktywów cyfrowych, opodatkowanie biznesów z zakładami sportowymi i sprzedażą wyrobów nikotynowych przez internet. Wprowadzono także podatek od reklam cyfrowych, choć jego legalność może zostać zakwestionowana w sądzie. Szacowane wpływy obejmują m.in. około 200 mln dol. z podatku od platform społecznościowych oraz około 300 mln dol. z ograniczenia ulg podatkowych dla przedsiębiorstw. Nowy 0,2-procentowy podatek od sprzedaży aktywów cyfrowych oraz pozostałe zmiany mają zasilić budżet dodatkowymi setkami milionów dolarów.
Jednocześnie w budżecie znalazły się ulgi dla mieszkańców. Zaplanowana na 1 lipca podwyżka podatku od benzyny została przesunięta na 1 stycznia 2027 roku, a dodatkowo zawieszono jej automatyczny wzrost, dzięki czemu kierowcy przez pół roku nie zapłacą dodatkowych 1,3 centa za galon paliwa. Obniżono również podatek od sprzedaży artykułów szkolnych z 6,25 proc. do 1,25 proc. w dniach 7–16 sierpnia, co ma złagodzić koszty zakupów przed nowym rokiem szkolnym.
Budżet przewiduje szerokie finansowanie programów społecznych i infrastrukturalnych, w tym 143 mln dol. na program opieki zdrowotnej dla nieudokumentowanych seniorów, 111 mln dol. na program Reimagine Public Safety mający ograniczać przemoc z użyciem broni, 263,7 mln dol. na program przeciwdziałania bezdomności Home Illinois, 200 mln dol. na granty infrastrukturalne, 1,2 mld dol. na wymianę ołowianych przyłączy wodociągowych, 500 mln dol. na budowę i modernizację dróg oraz mostów poza aglomeracją Chicago oraz 1,4 mld dol. na zaległe remonty budynków stanowych, w tym szkół wyższych i uniwersytetów.
Budżet utrzymuje pełne finansowanie programu Evidence-Based Funding dla szkół podstawowych i średnich, a finansowanie bezpłatnych śniadań i obiadów szkolnych wzrośnie trzykrotnie do 26 mln dolarów. Na edukację wczesnoszkolną przeznaczono 748 mln dol., a program stypendialny MAP dla studentów otrzyma 721,6 mln dol.
W ustawie znalazła się również około 3-procentowa podwyżka wynagrodzeń dla członków legislatury stanowej, co podniesie ich podstawową pensję do 101 450 dol. rocznie.
Pritzker przekonywał, że budżet odpowiada na wyzwania związane z rosnącymi kosztami życia i niepewnością gospodarczą, podkreślając również kontrast między polityką Illinois a działaniami administracji federalnej prezydenta Trumpa.
Republikanie krytykują plan wydatków uchwalony głosami Demokratów. Kandydat Partii Republikańskiej na gubernatora Darren Bailey ocenił budżet krótko: „więcej podatków i więcej wydatków”, a liderka Republikanów w Izbie Reprezentantów Illinois Tony McCombie stwierdziła, że podpisanie budżetu stoi w sprzeczności z deklaracjami gubernatora dotyczącymi poprawy dostępności kosztowej życia mieszkańców.
Joanna Trzos
[email protected]
