Steve Bernas
Do stworzenia bardzo podobnej kopii głosu wystarczy zaledwie kilka sekund nagrania. Oszuści mogą następnie wykorzystać go do prowadzenia sfabrykowanej rozmowy. Ofiara słyszy znajomy głos i jest przekonana, że naprawdę rozmawia z wnukiem lub innym członkiem rodziny.
Przestępcy dodatkowo wykorzystują informacje publikowane w mediach społecznościowych. Wyszukują imiona, zdjęcia, informacje o podróżach i inne szczegóły, które pozwalają im stworzyć bardziej wiarygodną historię.
Tzw. oszustwa „na wnuczka” najczęściej rozpoczynają się od telefonu, wiadomości tekstowej lub e-maila. Oszust podaje się za wnuka, który pilnie potrzebuje pomocy z powodu wypadku, aresztowania lub nagłego problemu medycznego. Presja czasu i emocje mają sprawić, że ofiara zareaguje natychmiast, zanim zdąży sprawdzić, czy historia jest prawdziwa.
W niektórych przypadkach przestępcy odwracają ten schemat i podszywają się pod dziadków, próbując w ten sposób oszukać młodszych członków rodziny.
Better Business Bureau (BBB) ostrzega, że odpowiedź na taką wiadomość może prowadzić nie tylko do utraty pieniędzy, ale również do kradzieży tożsamości. Fałszywe wiadomości mogą zawierać linki instalujące złośliwe oprogramowanie służące do kradzieży pieniędzy i danych osobowych.
BBB zaleca rodzinom ustalenie specjalnego hasła bezpieczeństwa, znanego tylko najbliższym. W przypadku nietypowego telefonu, SMS-a lub e-maila można poprosić rozmówcę o podanie tego hasła, aby potwierdzić jego tożsamość.
Eksperci radzą również, aby bez względu na to, jak dramatycznie brzmi historia, nie działać pod wpływem emocji. Należy zakończyć rozmowę i samodzielnie zadzwonić do bliskiej osoby na znany wcześniej numer. Nie powinno się korzystać z numeru podanego przez rozmówcę ani automatycznie oddzwaniać na numer wyświetlony na ekranie. Można także zadać pytania, na które prawdziwy członek rodziny będzie znał odpowiedź, a oszust nie.
BBB zwraca również uwagę na informacje udostępniane przez członków rodziny w internecie. Warto wiedzieć, jakie zdjęcia i szczegóły życia prywatnego publikują w mediach społecznościowych, oraz korzystać z ustawień prywatności ograniczających dostęp obcych osób do tych informacji.
Nie należy wysyłać pieniędzy, jeśli nie ma pewności, z kim się rozmawia. Szczególną ostrożność należy zachować, gdy rozmówca domaga się zapłaty za pomocą aplikacji płatniczej lub kart podarunkowych.
Jeżeli ktoś zapowiada, że przyjedzie do domu po pieniądze, BBB zaleca nie otwierać drzwi i natychmiast zadzwonić na policję. Osoba wysłana po gotówkę może być częścią oszustwa, nawet jeśli sama nie zdaje sobie z tego sprawy.
BBB apeluje szczególnie do seniorów i ich rodzin o zachowanie czujności wobec coraz bardziej zaawansowanych oszustw „na wnuczka”. Podejrzane próby wyłudzenia można zgłaszać za pośrednictwem BBB Scam Tracker.
