Polonia pożegnała śp. ppor. Wacława „Waltera” Wojciechowskiego 

„Gryz”, „Kosiński”, „Wacek”  1923-2020

W klasztorze karmelitów bosych w Munster w stanie Indiana 3 października odbyły się uroczystości pożegnalne podporucznika Wacława Wojciechowskiego, który zmarł w Chicago w dniu 23 września 2020 r. w wieku 97 lat. W trakcie sobotniej uroczystości, która zgromadziła środowiska polonijne, rodzina zmarłego odebrała Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski „Polonia Restituta”. Prezydent RP Andrzej Duda przyznał go polskiemu bohaterowi w połowie lipca. Mszę św. celebrował o. Franciszek Czaicki. Podczas uroczystości odczytano także listy od premiera Mateusza Morawieckiego i ministra obrony narodowej Mariusza Błaszczaka. Pożegnanie bohatera odbyło się przy asyście wojskowej. Obecna była najbliższa rodzina, dwie córki Sharon i Arlene oraz znajomi. Wartę przy urnie pełnili członkowie Związku Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych-Nowe Pokolenie Koło Chicago. List od premiera Mateusza Morawieckiego odczytała konsul Małgorzata Bąk-Guzik, a list od Ministra Obrony Narodowej Mariusza Błaszczaka odczytał Attache Wojskowy ppłk. Daniel Drogomirecki. Ppor. Wacław Wojciechowski s. Józefa i Franciszki Kiepas, ur. 24 sierpnia 1923 r. w m. Seredzice koło Radomia ukończył Technikum Mechaniczne w Radomiu, następnie studiował na tajnej Politechnice Warszawskiej. W okresie okupacji niemieckiej był związany ze Stronnictwem Narodowym (SN), był żołnierzem Narodowych Sił Zbrojnych i Narodowej Organizacji Wojskowej – początkowo w okolicach Iłży i Radomia w oddziale dywersyjno-szkoleniowym pod pseudonimem „Gryz”, a następnie od 1943 roku w Warszawie w oddziale „Wiktor” pod pseudonimem „Kosiński”, gdzie pełnił funkcję dowódcy sekcji, której zadaniem było zdobywanie środków finansowych dla centralnego kierownictwa SN. W lutym 1944 roku ukończył konspiracyjną szkołę podchorążych „Agricola”. W czasie Powstania Warszawskiego był zastępcą dowódcy plutonu specjalnego 1908 „Tygrysy Woli” – w ramach batalionu Narodowej Organizacji Wojskowej – Armii Krajowej „Antoni” w zgrupowaniu „Paweł”, a od 7 sierpnia 1944 r. w ramach batalionu „Gustaw” w grupie „Północ”. Przeszedł morderczy szlak bojowy Wola – Stare Miasto – kanały – Śródmieście Północ. Rozkazem Komendanta Głównego Armii Krajowej gen. Tadeusza Bora-Komorowskiego za heroizm i odwagę udekorowany Krzyżem Walecznych i awansowany na stopień podporucznika. Po Powstaniu Warszawskim znalazł się w niewoli niemieckiej – osadzony w obozie koncentracyjnym w Bergen – Belsen (nr jeniecki 1492), a od stycznia 1945 r. w oflagach Grossborn i Sandbostel, gdzie przebywał do 29 kwietnia 1945 r. Po zakończeniu wojny przebywał w Hamburgu, gdzie udało mu się nawiązać kontakty z byłymi działaczami SN. Wraz z innymi członkami Stronnictwa Narodowego przebywającymi za granicą przystąpił do utworzonej w 1949 r. przez środowisko emigracyjne w Londynie „Rady Politycznej”. Współpracował z Rozgłośnią Polską Radia Wolna Europa. W czerwcu 1951 r. „nielegalnie” przybył do Warszawy w celu zorganizowania siatki wywiadowczej na terenie kraju, a następnie udało mu się wyjechać do Republiki Federalnej Niemiec. W sierpniu 1952 r., podległa mu siatka, została zlikwidowana przez organy bezpieczeństwa PRL. Jego najbliższa rodzina w Polsce została skazana na wieloletnie więzienie, na jednym z braci wykonano karę śmierci, a on sam uniknął skazania na śmierć poprzez emigrację. „Z powodu działalności szpiegowskiej przeciw PRL” był w operacyjnym zainteresowaniu Departamentu VII Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego PRL w ramach sprawy agenturalnego rozpracowania na osobę krypt. „Wojciechowski” (1954 r.), Departamentu III Komitetu ds. Bezpieczeństwa Publicznego/Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w ramach sprawy ewidencyjno-obserwacyjnej (1956-1963) oraz Departamentu I MSW w ramach sprawy ewidencyjno-obserwacyjnej krypt. „Zbieg” (1962-1966). Naczelna Prokuratura Wojskowa 16 lutego 1965 r. wszczęła śledztwo przeciwko ww. podejrzanemu o przestępstwo z artykułu 7 Dekretu z 13 czerwca 1946 r. „o przestępstwach niebezpiecznych w okresie odbudowy państwa” [działalność na terenie RFN polegająca na organizowaniu siatek szpiegowskich w Polsce]. Następnie 23 marca 1966 r. Samodzielny Wydział do Spraw Szczególnej Wagi Naczelnej Prokuratury Wojskowej w Warszawie wydał postanowienie o przedstawieniu zarzutów wobec Wacława Wojciechowskiego i zastosował środek zapobiegawczy w postaci aresztu tymczasowego. Ogłoszenie postanowienia o przedstawieniu zarzutów zostało odroczone z uwagi na to, że ww. przebywał poza granicami kraju. Z uwagi na powyższe prokuratura wydała postanowienie o rozesłaniu za Wacławem Wojciechowskim listów gończych oraz o zawieszeniu śledztwa do czasu jego ujęcia. Wobec braku możliwości osądzenia ww. 30 lipca 1965 r. wydano postanowienie o zawieszeniu postępowania karnego. Naczelna Prokuratura Wojskowa w Warszawie postanowieniem z 13 września 1991 r. umorzyła śledztwo prowadzone wobec Wacława Wojciechowskiego. Zmarły od 1956 roku do końca swojego życia mieszkał w Stanach Zjednoczonych. O upamiętnienie jego historii w Polsce starał się Grzegorz Wojciechowski, bratanek śp. Wacława Wojciechowskiego. Dzięki tym działaniom, w lipcu Prezydent RP Andrzej Duda nadał bohaterowi podziemia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski „Polonia Restituta”. W ramach projektu Fundacji Narodowej „Nie Zapomnij o Nas, Powstańcach Warszawskich” Wacław Wojciechowski miał za kilka dni odwiedzić Polskę po raz pierwszy od 1952 roku jako specjalny gość tegorocznych głównych obchodów 76. rocznicy zakończenia Powstania Warszawskiego i osobiście odebrać odznaczenie z rąk Prezydenta RP. Niestety pogarszający się stan zdrowia weterana uniemożliwił realizację tych planów. Tekst i zdjęcia: Jacek Boczarski