Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
czwartek, 19 listopada 2026 18:51

Nadzieja wróciła, ale w imigracji nie będzie szybkiego zwrotu

Wynik wyborów do Kongresu rozbudził wśród imigrantów nadzieje na zahamowanie najbardziej restrykcyjnych elementów polityki prezydenta Donalda Trumpa. Demokraci przejmą w styczniu kontrolę zarówno nad Izbą Reprezentantów, jak i Senatem.
Nadzieja wróciła, ale w imigracji nie będzie szybkiego zwrotu

Autor: Adobe Stock/ChatGPT/AI

To zdecydowana zmiana politycznego układu sił w Waszyngtonie, ale nie oznacza jeszcze, że polityka ograniczania legalnej imigracji, zaostrzania procedur USCIS oraz deportacji nagle się skończy.

Wybory pokazały zarazem, że kwestia imigracji przestała być politycznym atutem wyłącznie Republikanów. Według AP wśród wyborców latynoskich nastąpiło wyraźne przesunięcie z powrotem w stronę Demokratów. Szczególnie wyrazisty zwrot nastąpił w Teksasie. Obok kosztów życia i innych problemów gospodarczych znaczenie miały także deportacje i sposób działania służb imigracyjnych.

Patrzeć administracji na ręce

Najbardziej odczuwalna zmiana może nastąpić nie w przyjmowanych ustawach, lecz w kontroli nad administracją. Kierowane przez Demokratów komisje będą mogły od stycznia wszczynać dochodzenia, żądać dokumentów i wydawać nakazy stawiennictwa przed Kongresem. Wśród osób, które mogą zostać wezwane na przesłuchania, wymieniani są sekretarz Departamentu Bezpieczeństwa Krajowego (DHS) Markwayne Mullin, Tom Homan oraz nowy szef personelu Białego Domu Stephen Miller.

Komisje mogą badać warunki w ośrodkach detencyjnych, przypadki użycia siły przez ICE, zatrzymania osób bez przeszłości kryminalnej czy wykonywanie deportacji. Mogą także wykorzystywać kontrolę nad budżetem do prób ograniczenia środków na część operacji.

Nie należy jednak przeceniać tego ostatniego instrumentu. DHS otrzymał w czasie drugiej kadencji Trumpa olbrzymie dodatkowe środki, a około 70 mld dolarów przeznaczono w czerwcu na finansowanie działań departamentu aż do końca obecnej prezydentury. Demokratom będzie znacznie łatwiej kontrolować sposób wydawania tych pieniędzy niż odebrać środki już wcześniej przyznane.

Zmiana większości może mieć także bardzo praktyczne znaczenie dla pojedynczych imigrantów. Biura kongresmenów pomagają mieszkańcom swoich okręgów interweniować w USCIS, Departamencie Stanu czy ICE. Czasem oznacza to możliwość wyjaśnienia wielomiesięcznego opóźnienia w wydaniu pozwolenia na pracę, problemów z wizą członka rodziny albo ustalenia sytuacji osoby przebywającej w detencji.

Granice zwycięstwa

Najważniejsza z nich brzmi: Donald Trump pozostaje prezydentem do stycznia 2029 roku.

Może wetować ustawy przyjęte przez Demokratów. Do odrzucenia prezydenckiego weta potrzeba dwóch trzecich głosów w obu izbach, a takiej większości Demokraci nie mają. W Senacie dodatkową przeszkodą pozostaje filibuster, czyli opcja obstrukcji parlamentarnej: do zakończenia debaty nad większością ustaw potrzeba 60 głosów. Nawet po bardzo dobrych wynikach wyborów Demokratom będzie więc potrzebne poparcie części Republikanów.

Dlatego mało prawdopodobna jest szybka, kompleksowa reforma imigracyjna obejmująca miliony ludzi bez legalnego statusu. Znacznie większe szanse mogą mieć projekty ograniczone do konkretnych grup – przede wszystkim Dreamersów, niektórych beneficjentów Temporary Protected Status (TPS) czy długoletnich mieszkańców USA bez przeszłości kryminalnej.

Wśród Demokratów pojawiają się także pomysły wprowadzenia większych ograniczeń dla ICE: obowiązku używania kamer osobistych, zakazu zasłaniania twarzy przez agentów, zwiększenia znaczenia nakazów sądowych czy ponownego ograniczenia operacji w kościołach, szkołach i innych tzw. sensitive locations.

Czy możliwy jest kompromis?

Paradoksalnie wyniki wyborów mogą otworzyć pewną przestrzeń do rozmów. Donald Trump po wyborach przyznał, że egzekwowanie prawa imigracyjnego mogło być „zbyt twarde”, a część Demokratów – zwłaszcza umiarkowanych – zaczęła sondować możliwość porozumienia z Białym Domem.

Henry Cuellar z Teksasu oraz nowo wybrani politycy z bardziej konserwatywnych stanów mówią o połączeniu bezpieczeństwa granicy z drogą do legalizacji dla wybranych grup. Pojawiły się również sygnały, że administracja mogłaby rozmawiać o trwałym rozwiązaniu dla beneficjentów DACA czy osób, które jako dzieci zostały wwiezione do USA.

Administracja nadal dokręca śrubę

Z drugiej strony Biały Dom podkreśla, że „silna polityka imigracyjna pozostaje bez zmian”. Już 6 listopada Trump mianował Stephena Millera – jednego z głównych architektów restrykcyjnej polityki imigracyjnej – szefem personelu Białego Domu. Trudno uznać to za sygnał przygotowań do zasadniczego zwrotu.

Działania podjęte już po wyborach pokazują kontynuację dotychczasowego kursu. 16 listopada Departament Pracy zaproponował największą od blisko dwóch dekad reformę programu PERM, wykorzystywanego przez pracodawców sponsorujących cudzoziemców do przyznawania zielonych kart. Firmy miałyby prowadzić rekrutację Amerykanów przez co najmniej 90 dni, a niektórzy pracodawcy, którzy zwolnili amerykańskich pracowników, nie mogliby przez dwa lata sponsorować cudzoziemców na podobne stanowiska. Administracja chce także zlikwidować uproszczoną procedurę Schedule A, z której korzystają m.in. pielęgniarki i fizjoterapeuci. Na razie jest to projekt podlegający 60-dniowym konsultacjom, a nie obowiązujące prawo.

Wcześniej USCIS wydało memorandum, zgodnie z którym uzyskanie zielonej karty bez opuszczania USA – adjustment of status – ma być traktowane jako uznaniowe odstępstwo od standardowej procedury konsularnej. Krytycy tej interpretacji wskazują, że może ona zmusić część osób do wyjazdu z USA, co dla ludzi mających wcześniejsze okresy nielegalnego pobytu może oznaczać automatyczne uruchomienie trzy- lub dziesięcioletnich zakazów powrotu.

Do tego dochodzi ponad 300 tys. wiz cofniętych od początku drugiej kadencji Trumpa oraz zaostrzone sprawdzanie mediów społecznościowych osób ubiegających się o wizy.

Niewygodny argument ekonomiczny

W samym środku politycznego sporu pojawił się jeszcze jeden interesujący dokument. Cato Institute opublikował właśnie analizę fiskalnego wpływu imigracji w latach 1900–2023.

Znaczenie raportu wynika także z tego, kto go przygotował. Cato Institute trudno zaliczyć do zaplecza amerykańskiej lewicy. Instytut określa się jako niezależny i bezpartyjny, ale reprezentuje klasycznie libertariańską filozofię: ograniczony rząd, wolny rynek i indywidualne wolności. W sprawach gospodarczych jest więc znacznie bliższy wolnorynkowej i libertariańskiej części amerykańskiej prawicy niż progresywnej lewicy. W kwestii imigracji libertarianie od dawna są jednak znacznie bardziej otwarci niż dzisiejsza Partia Republikańska.

Wnioski raportu są mocne. Według obliczeń Cato imigranci od 1900 roku w każdym roku wpłacali w podatkach więcej, niż otrzymywali w świadczeniach, a ich łączny dodatni wpływ na budżety federalne, stanowe i lokalne wyniósł – w cenach uwzględniających inflację – około 14,6 bln dolarów. W samym 2023 roku nadwyżka miała wynieść około 585 mld dolarów. Jako udział w PKB korzyść fiskalna wynikająca z imigracji była ponad dwukrotnie większa niż w 1913 roku.

Autorzy obliczają również, że w latach 1994–2023 imigranci korzystali ze świadczeń publicznych w stopniu o 18–25 proc. mniejszym, niż wynikałoby z ich udziału w populacji.

Raport nie kończy oczywiście politycznego sporu o granicę, deportacje czy skalę legalnej imigracji. Podważa jednak jeden z często powtarzanych argumentów – że imigracja jako taka stanowi przede wszystkim koszt dla amerykańskiego podatnika.

Nadzieja to jeszcze nie zmiana

Wynik wyborów daje więc imigrantom powody do ostrożnego optymizmu, ale nie do oczekiwania natychmiastowej amnestii czy końca deportacji. Od stycznia administracja będzie musiała się zmierzyć ze znacznie silniejszą kontrolą Kongresu. Możliwe są śledztwa, przesłuchania, próby ograniczenia metod działania ICE oraz działania na rzecz Dreamersów, osób objętych TPS i wybranych grup długoletnich mieszkańców USA.

Demokraci nie mogą jednak sami odwołać rozporządzeń Trumpa ani przejąć kontroli nad USCIS, ICE czy Departamentem Stanu. Nie mają też wystarczającej większości, aby ignorować prezydenckie weto.

Najbliższe dwa lata będą więc raczej okresem politycznego przeciągania liny niż radykalnej zmiany kursu. Ale po raz pierwszy od początku drugiej kadencji Trumpa Biały Dom nie będzie już miał podporządkowanego sobie Kongresu. Dla milionów imigrantów różnica między administracją działającą praktycznie bez kontroli a administracją codziennie rozliczaną przez komisje Kongresu może okazać się konkretna.

[email protected]

Więcej o autorze / autorach:
Podziel się
Oceń

Reklama
Reklama
Reklama
Reklama