Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
czwartek, 19 listopada 2026 18:51
Komentarz amerykański Daniela Bociągi

Nowa rzeczywistość na Kapitolu

Zwycięstwo Mary Peltoli na Alasce zakończyło rywalizację o ostatni nierozstrzygnięty mandat do Senatu i przypieczętowało zmianę układu sił w Waszyngtonie. Demokraci nie tylko odzyskali kontrolę nad obiema izbami Kongresu, ale już przygotowują się do konfrontacji z administracją Donalda Trumpa. Tymczasem wewnątrz partii rozpoczyna się walka o przywództwo, a pozycja Chucka Schumera po raz pierwszy od lat stanęła pod znakiem zapytania.
Nowa rzeczywistość na Kapitolu
Protestujący w Nowym Jorku domagają się nowego przywództwa Demokratów w Senacie

Autor: PAP/EPA/OLGA FEDOROVA

Ostatni element powyborczej układanki rozstrzygnął się na Alasce. Była kongresmenka Mary Peltola pokonała urzędującego republikańskiego senatora Dana Sullivana, odbierając Republikanom mandat w stanie, który Donald Trump regularnie wygrywał z dużą przewagą. Demokraci zdobyli łącznie dziewięć mandatów wcześniej zajmowanych przez Republikanów i zakończyli wybory z przewagą 56 do 44 miejsc w Senacie.

Peltola, przedstawicielka rdzennego ludu Yupik, prowadziła kampanię skoncentrowaną na kosztach życia, problemach mieszkańców obszarów wiejskich i interesach Alaski. Jej zwycięstwo nie obyło się jednak bez kontrowersji. Republikanie podnosili zarzuty dotyczące pojawienia się na karcie wyborczej drugiego kandydata o nazwisku Dan Sullivan, co mogło wprowadzać wyborców w błąd. Peltola zaprzeczyła, by jej sztab miał z tym cokolwiek wspólnego. Sąd federalny odrzucił wniosek Departamentu Sprawiedliwości o opóźnienie certyfikacji wyników.

Alaska wybrała również demokratycznego gubernatora Jonathana Kreissa-Tomkinsa, pierwszego Demokratę na tym stanowisku od 1998 roku.

Najciekawsza rozgrywka może się jednak rozpocząć dopiero o przywództwo w Senacie. Chuck Schumer, senator z Nowego Jorku, który przewodzi Demokratom od 2017 roku, musi zmierzyć się z wyzwaniem ze strony Chrisa Van Hollena z Maryland. Głosowanie zaplanowano na 1 grudnia. Przy 55 uprawnionych do głosowania senatorach zwycięzca będzie potrzebował 28 głosów.

Schumer pozostaje faworytem i może liczyć na poparcie doświadczonych polityków oraz umiarkowanego skrzydła partii. Van Hollen ma czterech publicznie zadeklarowanych zwolenników, ale według jego otoczenia popierają go również inni senatorowie. Za zmianą kierownictwa opowiada się między innymi Bernie Sanders z Vermontu.

Van Hollen przedstawia swoją kandydaturę jako propozycję zmiany stylu zarządzania, a nie wyłącznie przesunięcia partii w lewo. Zapowiada bardziej zdecydowane przywództwo i skuteczniejsze wykorzystywanie większości. Jego kandydatura może przyciągnąć nowych senatorów, niezwiązanych z dotychczasowym układem wewnątrz partii. Sam fakt, że Schumer musi walczyć o stanowisko po wyborczym sukcesie Demokratów, pokazuje skalę niezadowolenia części ugrupowania.

Demokraci odzyskali również Izbę Reprezentantów, kończąc czteroletni okres republikańskiej kontroli. Według dotychczasowych zestawień zdobyli około 255 mandatów, podczas gdy Republikanie – około 167. W części okręgów ustalanie wyników jeszcze trwa.

18 listopada demokratyczni kongresmeni przeprowadzili głosowanie dotyczące przyszłego kierownictwa Izby. Hakeem Jeffries z Nowego Jorku uzyskał nominację Demokratów na marszałka Izby stosunkiem głosów 251 do 11. Ostateczny wybór nastąpi podczas inauguracyjnego posiedzenia nowego Kongresu 3 stycznia 2027 roku. Jeżeli Jeffries zostanie wybrany, zapisze się w historii jako pierwszy czarnoskóry przewodniczący Izby Reprezentantów.

Po stronie republikańskiej również doszło do zmian. Po utracie większości Jim Jordan z Ohio pokonał Steve’a Scalise’a w rywalizacji o stanowisko lidera republikańskiej mniejszości.

Jednym z najważniejszych stanowisk w nowej Izbie może być przewodnictwo Komisji Nadzoru i Odpowiedzialności (House Oversight Committee). Wszystko wskazuje na to, że obejmie je Robert Garcia, demokratyczny kongresmen z Kalifornii.

Garcia nie zamierza czekać do stycznia. W środę, 18 listopada, wysłał kilkanaście zawiadomień do osób z najbliższego otoczenia prezydenta, domagając się zabezpieczenia dokumentów i korespondencji, które mogą mieć znaczenie dla przyszłych postępowań kongresowych. Wśród adresatów znaleźli się synowie Donalda Trumpa, wiceprezydent JD Vance oraz Stephen Miller.

Lista potencjalnych tematów jest szeroka. Demokraci chcą przyjrzeć się interesom biznesowym rodziny Trumpów, możliwym konfliktom interesów i zarzutom dotyczącym wykorzystywania publicznych stanowisk do osiągania prywatnych korzyści. Na celowniku znajdzie się również polityka deportacyjna administracji, działania Departamentu Bezpieczeństwa Krajowego oraz funkcjonowanie ICE.

Szczególnie istotny może być wątek dokumentów dotyczących Jeffreya Epsteina. Komisja Nadzoru już wcześniej zajmowała się tą sprawą, a Garcia zapowiada kontynuowanie działań i zwiększenie presji na administrację, by ujawniła informacje pozostające w jej posiadaniu.

Garcia zapowiada, że komisja będzie korzystać z uprawnień do wzywania świadków i żądania dokumentów. Nie oznacza to jednak, że wszystkie postępowania zakończą się konsekwencjami prawnymi. Kongresowe śledztwa mają przede wszystkim charakter nadzorczy i polityczny, ale mogą prowadzić do ujawnienia informacji, przesłuchań pod przysięgą i przekazania materiałów odpowiednim organom.

Przejęcie Kongresu daje Demokratom narzędzia, których byli pozbawieni przez ostatnie dwa lata. Staną na czele komisji obu izb, a większość w Senacie pozwoli im kontrolować nominacje sędziowskie.

Nie oznacza to jednak, że Donald Trump straci możliwość realizowania swojej polityki. Prezydent zachowuje prawo weta, a jego odrzucenie wymaga większości dwóch trzecich głosów w obu izbach. Demokraci nie dysponują taką przewagą. W wielu kwestiach będą więc musieli negocjować z Republikanami albo koncentrować się na blokowaniu inicjatyw Białego Domu.

Nowy układ sił może oznaczać poważne napięcia wokół budżetu federalnego, finansowania agencji rządowych, polityki granicznej, wydatków na obronność i podatków. Republikanie, pozbawieni kontroli nad Kongresem, będą natomiast starali się utrzymać jedność i ograniczać polityczne straty przed wyborami prezydenckimi w 2028 roku.

Nowy Kongres rozpocznie pracę 3 stycznia 2027 roku. Demokraci mają historyczną szansę na przeprowadzenie szerokiego nadzoru nad administracją Trumpa, jednak muszą uważać, by nie sprowadzić swojej działalności wyłącznie do politycznych rozliczeń. Wyborcy oczekują bowiem również odpowiedzi na problemy, które zdecydowały o wyniku wyborów: wysokie koszty życia, dostępność mieszkań i opiekę zdrowotną.

Jedno jest pewne: po dwóch latach republikańskiej dominacji Kongres przestanie być dla administracji Trumpa instytucją, na której poparcie może liczyć z góry. Od stycznia Waszyngton czeka nowy układ sił, a kolejne dwa lata mogą należeć do najbardziej konfrontacyjnych okresów obecnej kadencji prezydenckiej.

 

Daniel Bociąga
[email protected]
[email protected]

Więcej o autorze / autorach:
Podziel się
Oceń

Reklama
Reklama
Reklama
Reklama