Życzliwość jako siła psychiczna

W pędzie codziennego życia łatwo uznać życzliwość za coś miłego, ale mało istotnego. Psychologia pozytywna przekazuje nam coś zupełnie innego: życzliwość, lojalność, poczucie więzi, odwaga i determinacja nie są „dodatkiem” do życia — są fundamentami dobrostanu psychicznego i odporności emocjonalnej.

Katarzyna Pilewicz
Dzisiaj, 04:02 PM

Autor: Adobe Stock

Pozytywne emocje

Badania nad pozytywnymi emocjami, zapoczątkowane między innymi przez prof. Barbarę Fredrickson, wskazują, że emocje takie jak wdzięczność, radość, zainteresowanie czy życzliwość poszerzają nasze myślenie i repertuar zachowań, a z czasem budują trwałe zasoby psychiczne – lepsze relacje, większą elastyczność emocjonalną, silniejsze poczucie sensu w życiu oraz zdolność radzenia sobie ze stresem. Teoria „broaden-and-build” (poszerzaj i buduj) pokazuje, że pozytywne emocje działają jak psychologiczny kapitał — inwestujemy w nie dziś, a korzystamy w przyszłości.

Życzliwość ma również wymierny wpływ biologiczny na zdrowie. Akty dobroci zwiększają poziom oksytocyny, hormonu odpowiedzialnego za więź i zaufanie, obniżają poziom kortyzolu i wspierają zdrowie układu sercowo-naczyniowego. Co ciekawe, korzyści odczuwa nie tylko osoba, która otrzymuje życzliwość, ale także ta, która ją okazuje — oraz nawet osoby, które są świadkami aktu życzliwości.

Połączenie z drugim człowiekiem

Nie sposób mówić o dobrostanie psychicznym bez więzi z innymi ludźmi. Wieloletnie badania nad szczęściem (na przykład słynne badanie harwardzkie trwające ponad 80 lat) wykazały, że to jakość relacji, a nie status, pieniądze czy sukces zawodowy, najbardziej wpływają na zdrowie psychiczne i satysfakcję z życia. Lojalność i zaufanie w relacjach dają poczucie bezpieczeństwa, a to z kolei pozwala nam być sobą — bez masek i nadmiernej kontroli.

Odwaga i determinacja

Odwaga i determinacja to kolejne filary psychologii pozytywnej. Odwaga nie oznacza braku lęku, lecz gotowość do działania mimo jego obecności. Determinacja zaś wiąże się z wytrwałością i zdolnością do nadawania sensu trudnym doświadczeniom. Badania nad odpornością psychiczną (ang. resilience) pokazują, że osoby potrafiące odnaleźć znaczenie w wyzwaniach szybciej wracają do równowagi po kryzysach i rzadziej popadają w bezradność i beznadzieję.

Historia Anny

Przykład z życia pokazuje, jak te wartości działają w praktyce. Jedna z moich pacjentek — nazwijmy ją Anną — znalazła się w trudnym momencie po utracie pracy. Ogarnął ją lęk, wstyd i poczucie porażki. Zamiast odizolować się od ludzi i schować pomiędzy ścianami swojego mieszkania, zdecydowała się na akt odwagi – otwarcie powiedziała bliskim o swoim stanie psychicznym. Spotkała się z życzliwością, wsparciem i lojalnością. Ta sieć relacji nie tylko pomogła jej emocjonalnie przetrwać trudny czas, ale też dodała determinacji do dalszych działań. Dziś Anna mówi, że to właśnie doświadczenie bycia „widzianą i przyjętą” stało się punktem zwrotnym w jej życiu.

Świadomy wybór

Psychologia pozytywna nie neguje cierpienia ani trudnych emocji. Przeciwnie — uczy, że pozytywne emocje mogą współistnieć z bólem, dając nam siłę, by przez niego przejść. Życzliwość, więź, odwaga i determinacja nie zmieniają świata w jednej chwili, ale krok po kroku zmieniają nas — a przez nas także innych ludzi.

W świecie pełnym napięcia i podziałów życzliwość staje się aktem świadomego wyboru. I, jak pokazują badania, jednym z najlepszych wyborów dla naszego zdrowia psychicznego.

Dr Katarzyna Pilewicz, LCPC, CADC

doktor psychologii i specjalista od uzależnień. Ukończyła Adler University w Chicago w dziedzinie psychologii klinicznej. Doktorat obroniła w Walden University zajmując się wpływem psychologii pozytywnej na poprawę stanu psychiki człowieka. Autorka licznych publikacji popularnonaukowych w dziedzinie psychologii i higieny psychicznej w amerykańskim wydaniu Magazynu „Polonia” i w “Dzienniku Związkowym” w Chicago. Prowadzi swoją klinikę w dwóch lokalizacjach na przedmieściach Chicago, gdzie prowadzi psychoterapię dla młodzieży oraz dorosłych z problemami natury psychologicznej, pomagając w powrocie do wyższej jakości życia.