Joanna Marszałek
W tym roku nie ma wakatów w Sądzie Najwyższym Illinois. Mieszkańcy będą więc wybierać sędziów na poziomie sądów apelacyjnych (appellate court) i okręgowych (circuit court).
Kadencja sędziów sądów okręgowych trwa sześć lat. Sędziowie ci rozpatrują szeroki zakres spraw, od rozwodów, opiekę nad dziećmi, spory cywilne, wykroczenia drogowe, odszkodowania aż po poważne sprawy karne, takie jak zabójstwa. Sądy okręgowe to sądy pierwszej instancji, zajmujące się wszystkimi sprawami prawnymi na ich początkowym etapie. Wyrok wydany na poziomie sądu okręgowego może być następnie zaskarżony do sądu apelacyjnego.
Kadencja sędziów sądów apelacyjnych trwa 10 lat. Rozstrzygają oni sprawy odwoławcze, które pierwotnie zostały rozpatrzone przez sądy okręgowe. Nad sądami apelacyjnymi jest jeszcze Sąd Najwyższy Illinois (Illinois Supreme Court), które może ponownie rozpatrzyć decyzje sądów apelacyjnych. Sądy apelacyjne w Illinois zatrudniają 54 sędziów. Są podzielone na pięć okręgów, a te z kolei są podzielone na podokręgi. 1. okręg obejmuje cały powiat Cook.
Sędziowie wybrani w listopadowych wyborach powszechnych ubiegają się o pozostanie na stanowisku (tzw. retention), co daje im możliwość pełnienia funkcji przez sześć lat bez konieczności rywalizacji z innymi kandydatami.
W samym tylko powiecie Cook o 29 wolnych stanowisk sędziów ubiega się 50 kandydatów.
Jak zbadać, czy sędziowie, których nazwiska widzimy na karcie do głosowania, mają kompetencje i kwalifikacje na stanowisko? Jest kilka sposobów sprawdzenia kandydatów:
• Illinois State Bar Association, organizacja zrzeszająca prawników w stanie Illinois, opublikowała na swojej stronie internetowej oceny sędziów i wyniki sondaży. Na stronie isba.org/judicial-elections wybieramy powiat, w którym mieszkamy, a następnie przy nazwiskach kandydatów zobaczymy, czy są „Qualified”, czy „Not Recommended”. Można też przeczytać podsumowanie oceny.
• Wszechstronny, interaktywny przewodnik po wyborach sędziowskich przygotował portal Injustice Watch, organizacja dziennikarska typu non-profit, która zajmuje się wyłącznie systemem sądowniczym. Można go znaleźć na stronie internetowej 2026primary.injusticewatch.org. Po wpisaniu naszego adresu, poznamy numer naszego okręgu, a następnie kandydatów, których nazwiska zobaczymy na karcie w lokalu wyborczym. Przy każdym nazwisku można przeczytać obszerny opis kandydata. Na tej podstawie możemy wstępnie dokonać wyboru, wydrukować raport i zabrać go do lokalu wyborczego.
Również wiele lokalnych organizacji prawniczych, w tym etnicznych i mniejszościowych, wydało swoje rekomendacje. Polskie stowarzyszenie prawników działa pod nazwą Advocates Society (advocatessociety.wildapricot.org).
Joanna Marszałek
