Amerykańscy bibliotekarze polskiego pochodzenia i miłośnicy książek spotkali się 26 czerwca br. na corocznym ogólnym zebraniu w Bibliotece Harolda Washingtona (HWLC) w centrum Chicago. Okazją była tym razem odbywająca się w naszym mieście w dniach 26-28 czerwca doroczna konferencja American Library Association (ALA), która obchodzi w tym roku 150. rocznicę swego istnienia. PALA jest jednym z jej oddziałów, luźno powiązanym, ponieważ jak dotąd nie udało nam się zgromadzić 100 członków, abyśmy mogli formalnie być zarejestrowanym jej oddziałem. Zadaniem PALA powstałej w 2010 roku, jest szerzenie współpracy polskich bibliotekarzy pracujących w amerykańskich placówkach, tak, by lepiej służyli naszym rodakom zamieszkałym na ziemi Washingtona oraz byśmy, jako jedna z grup etnicznych, byli bardziej widoczni w amerykańskim życiu kulturalnym pomagając innym grupom poznać lepiej naszą kulturę, historię i osiągnięcia naukowe.
Spotkanie zostało zorganizowane w HWLC, dzięki wydatnej pomocy Isabelli Nowak-Osiki, która pracuje w Chicagowskiej Bibliotece Publicznej (CPL) przez wiele lat, współorganizuje obchody Miesiąca Dziedzictwa Polskiego i pełni bardzo odpowiedzialną funkcję dyrektorki Działu Akwizycji dla całego systemu Chicagowskiej Biblioteki Publicznej, w której skład wchodzi oprócz biblioteki centralnej 82 bibliotek lokalnych. W naszym spotkaniu uczestniczyło wiele osób, którym na sercach leży przyszłość i dobra współpraca polskich bibliotekarzy działających dla dobra Polonii.
Obecną prezeską PALA jest Ewa Barczyk, emerytowana bibliotekarka, była dyrektorka Biblioteki w University of Wisconsin w Milwaukee, gdzie zajmowała się między innymi kooperacją z bibliotekami zagranicznymi. Przewodniczyła ona kampanii zbierania funduszy na digitalizację zdjęć dokumentujących życie Polonii zamieszkałej w Milwaukee. W ten sposób powstała „The Kwasniewski Collection” zawierająca 30 tysięcy zdjęć. Można tę kolekcję oglądać pod linkiem https://uwm.edu/lib-collections/milwaukee-polonia/. Obecnie Ewa Barczyk należy do zarządu redakcyjnego w naukowym czasopiśmie „Polish American Studies”. Pod jej redakcją powstała w roku 2022 przepięknie wydana przez Polish American Historical Association książka Footprints of Polonia. Polish Historical Sites Across North America. Wiceprezeską PALA jest obecnie także emerytowana bibliotekarka z Loyola University, Marianne Ryan, a skarbnikiem Bernadetta Koryciarz, Assistant Supervisor w dziale Digital Services w Publicznej Bibliotece w Niles. Dzięki paniom Koryciarz i Krystynie Banek organizuje się w tej bibliotece dużo polskich programów. Bibliotekę chicagowskiego Muzeum Polskiego w Ameryce reprezentowały – kierowniczka tej biblioteki, Iwona Bożek i bibliotekarka, Krystyna Grell. Obecna była też Maria Hayley, emerytowana bibliotekarka CPL, była kierowniczka biblioteki lokalnej — Galewood-Montclare. Spoza aglomeracji chicagowskiej, uczestniczyła w spotkaniu Ewa Dziedzic-Elliot (The College of New Jersey), która będzie pełnić funkcję Sekretarza PALA w nadchodzących latach. Ponadto udział wzięły następujące osoby: dr Izabella Kimak, z American Studies Center na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, która obecnie daje wykłady na Loyola University w Chicago, prof. Neal Piece, historyk z University of Wisconsin w Milwaukee, Elżbieta Chojnowska, poetka organizatorka biesiad poetyckich grupy Arka oraz autorki książek: Victoria Granacki (Chicago’s Polish Downtown oraz An Artist Goes to War: Leon Granacki WWII), Donna Urbikas, autorka książki My Sister’s Mother. W spotkaniu uczestniczyli też była kuratorka wystaw pracująca w Chicago Art Institute Barbara Mirecka oraz znany w Chicago historyk i działacz polonijny Daniel Pogorzelski, pracujący w biurze Skarbnika Stanowego. Dyskutowano między innymi na temat tego, jak i kogo zachęcać do działalności w PALA i jak kooperować w ramach tej organizacji. W ulotce rozdawanej na spotkaniu ogłasza się, że roczne składki za przynależność do PALA wynoszą 50 dolarów. Więcej informacji znaleźć można pod adresem PALAlib.org/join-us.
Po pierwszej, organizacyjnej części spotkania, w Chicago’s Authors Room, na siódmym piętrze HWLC, bardzo ciekawy wykład na temat „Polish American Literature” wygłosił prof. John Merchant z Loyola University. Mówił on między innymi o takich pisarzach jak: Stuart Dybek, Anthony Bukoski, Susan S. Shea, Natalie Petesh, Geraldine Glodek, Brigid Pasulka, John Guzlowski, Leslie Pietrzyk, Karen Majewski, Joseph Żurawski i inni. Po wykładzie część uczestników spotkania przeszła do pięknego Winter Garden (Ogród Zimowy), mieszczącego się na 9 piętrze biblioteki Harolda Washingtona.
Kilka osób wraz z Ewą Barczyk pojechało do McCormick Center, gdzie uczestniczyli w obradach bibliotekarzy reprezentujących inne grupy etniczne należące do ALA. Ewa Barczyk opowiedziała zgromadzonym tam bibliotekarzom o działalności PALA. Towarzyszyła jej Marianne Ryan. Prezeska naszej grupy PALA dostała, podobnie jak prezesi innych grup zrzeszeni w ALA, zaproszenie do zwiedzania otwartego ostatnio Centrum Baracka Obamy, gdzie mieli między innymi okazję zobaczyć nową filię CPL, zorganizowaną w tym właśnie Centrum. Atrakcją nowej biblioteki jest zajmująca cały jeden pokój interesująca, prywatna kolekcja książek ofiarowanych przez Prezydenta Obamę. Ponadto Ewa Barczyk uczestniczyła w panelowej dyskusji, w której udział wzięli: Louis Bernard, Dyrektor Centrum Baracka Obamy i Dan Montgomery, dyrektor Wykonawczy ALA. Moderatorką była Karla Hayden, bibliotekarka, która pracowała przez wiele lat w Bibliotece Kongresu Stanów Zjednoczonych.
W interesujących programach które zorganizowane zostały w ramach ALA wzięła też udział Isabella Nowak-Osika pracująca dla CPL. W rozmowie ze mną wyróżniła Ona dwa programy. Jeden z nich, a właściwie cykl programów poświęcony był sztucznej inteligencji (Artificial Intelligence) i jej wpływowi na pracę bibliotek. W wykładach na ten temat wzięli udział profesorowie uniwersyteccy z kilka uczelni amerykańskich. Zwrócili oni uwagę na dobre skutki stosowania AI np. w katalogowaniu książek i innych materiałów, w badaniach genealogicznych, aplikacjach stosowanych do rozpoznawania indywidualnych charakterów pisma i sortowaniu notatek wykonywanych w ramach badań naukowych. Ale przestrzegali, że sztucznej inteligencji nie zawsze można ufać. Trzeba sprawdzać odpowiedzi, jakie ona generuje, bo nie zawsze te odpowiedzi są prawdziwe.
Drugi interesujący program, wyróżniony przez Isabellę Nowak-Osikę, zorganizowany był przez panią Sam Helmick, prezeskę ALA. Było to spotkanie, a właściwie interview z udziałem żony byłego prezydenta USA, dr Jill Biden. Pani Biden opowiadała o swoich doświadczeniach w pracy nauczycielskiej i w programie „Book Buddies”, zapewniającym książki dzieciom pochodzącym z rodzin o niskich dochodach. Mówiła też o założonej przez siebie w Białym Domu bibliotece, w której dużą część książek stanowiły publikacje dla dzieci należących do różnych grup wiekowych. Książki te były czytane dzieciom w czasie ich odwiedzin w Białym Domu, z okazji różnych świąt i specjalnych wycieczek. Miały one zachęcać dzieci i młodzież do czytelnictwa. W czasie tego interview była Pierwsza Dama USA dała się poznać jako osoba ciepła i bezpośrednia. W jej wypowiedziach nie było żadnych wzmianek na temat polityki, choć wypowiadała się za wolnością słowa i przeciwko cenzurze. Pani Biden mówiła też o swojej ostatniej książce zatytułowanej View From The East Wing (2026), w której opisała cztery lata w Białym Domu, w czasie prezydentury swojego męża Joe Bidena. W programie tym wzięło udział około 5 tysięcy uczestników.
Jak widać z mojej relacji, zarówno spotkanie członków PALA jak i trzydniowe obrady ALA były owocne. Życzmy zatem bibliotekarzom satysfakcji z pracy na rzecz społeczności doceniającej pogłębianie wiedzy, otrzymywania odpowiednich funduszy na rozwój różnorakich kolekcji i programów oraz uznania ze strony użytkowników bibliotek.
Maria Zakrzewska
Emerytowana bibliotekarka i członkini Zarządu PALA
Zdjęcia: arch. ALA, arch. PALA
