Jola Plesiewicz
Opera „Omar” to nagrodzona Nagrodą Pulitzera w dziedzinie muzyki operowej produkcja Rhiannon Giddens – artystki folkowej i kompozytorki – oraz Michaela Abelsa – kompozytora muzyki filmowej.
Pierwsze jej wystawienie w Stanach Zjednoczonych Ameryki miało miejsce podczas festiwalu Spoleto Festival USA w Charleston, w stanie Karolina Południowa, w 2022 roku, gdzie rozegrała się znaczna część historycznych wydarzeń z życia głównego bohatera opery Omara ibn Saida.
W Lyric Opera of Chicago premiera opery odbyła się 23 października.
W roli tytułowej wystąpił Issachah Savage, a u jego boku zagrali Kearstin Piper Brown, Zoie Reams, Kyle Ketelsen oraz Briana Hunter.
Dyrygent Kazem Abdullah poprowadził Orkiestrę Lyric Opera, a reżyserka Kaneza Schaal wniosła odważną wyobraźnię wizualną, debiutując w Lyric.
To niezwykle poruszające dzieło opowiada historię Omara ibn Saida (około 1770–1864) – muzułmańskiego uczonego z Afryki Zachodniej, który w wieku 37 lat został porwany i sprzedany w niewolę w Stanach Zjednoczonych na początku XIX wieku.
Historia rozpoczyna się w Afryce, w rejonie Futa Toro (dzisiejszy Senegal), gdzie Omar (Issachah Savage) prowadzi spokojne życie, oddając się nauce, modlitwie i życiu rodzinnemu.
Jego świat został brutalnie zniszczony przez handlarzy niewolników. Omar pojmany w niewolę został przewieziony statkiem niewolniczym przez Atlantyk do Charleston w Karolinie Południowej do Ameryki. Pozbawiony wolności, rodziny i ojczyzny nie stracił wiary ani wewnętrznej siły. Modlitwa i pamięć o rodzinnym kraju stały się dla niego źródłem nadziei.
Po latach brutalnego traktowania przez pierwszego właściciela Omar uciekł do Karoliny Południowej.
Tam został osadzony w areszcie w Fayetteville, gdzie na ścianach celi węglem prowadził zapiski w języku arabskim.
Zakupiony przez bogatą rodzinę Owenów, mając stabilne warunki życia, napisał autobiografię, która jest obecnie przechowywana w zbiorach Biblioteki Kongresu USA i jak dotąd jest jedyną zachowaną autobiografią napisaną w języku arabskim przez osobę zniewoloną w Stanach Zjednoczonych.
Muzyka opery jest niezwykle oryginalna. Łączy elementy muzyki klasycznej z tradycjami afrykańskimi i arabskimi, hymnami, bluegrassem, gospel i pieśniami spirituals, tworząc wyjątkowe brzmienie.
Partie wokalne w pełni oddają dramatyzm wydarzeń i duchową głębię głównego bohatera.
W operze „Omar” została wykorzystana historyczna melodia „Koromanti” uznawana przez muzykologów za najstarszy zapis nutowy stworzony przez zniewolonych ludzi.
Scenografia, światło i gra aktorska pozwalają widzom przenieść się w świat Omara i lepiej zrozumieć jego tragiczne doświadczenia.
Arabska kaligrafia pokrywa elementy scenografii oraz kostiumy postaci.
Opera skłania do refleksji nad wolnością, wiarą, tożsamością oraz siłą ludzkiego ducha w obliczu niesprawiedliwości.
„Omar” to opowieść o niewoli, ale również świadectwo niezłomności człowieka, który mimo odebranej wolności stara się zachować własną tożsamość, kulturę i przekonania.
To dzieło historycznie i współcześnie wciąż aktualne, przypominające o potrzebie szacunku dla drugiego człowieka, jego pochodzenia i wiary.
Muzyczne dzieło warto zobaczyć ze względu na jego walory artystyczne i ważne przesłanie, które pozostają z widzem na długo po opuszczeniu operowej sali.
Tekst: Jola Plesiewicz
Zdjęcia: Cory Weaver/Lyric Opera of Chicago
