Jak stwierdzono w raporcie ONZ, w związku z tym, że talibowie ponownie stworzyli „sprzyjające warunki”, Al-Kaida zdołała „skonsolidować siły, korzystając z bezpiecznych kryjówek i obozów szkoleniowych rozmieszczonych na terenie całego Afganistanu”.
Swoje obozy tworzą też inne grupy, w tym rywalizujące z Al-Kaidą. Islamistyczne bazy istnieją w co najmniej 14 z 34 afgańskich prowincji.
Zdaniem przedstawicieli władz i ekspertów ds. walki z terroryzmem obecnie grupy szkolące się w Afganistanie wydają się bardziej skoncentrowane na konfliktach regionalnych niż na organizowaniu złożonych spisków wymierzonych w państwa Zachodu. Być może są ograniczane przez talibów, którzy udzielają im schronienia, lecz obawiają się ponownego ściągnięcia na siebie gniewu światowych mocarstw. Mimo to ponowne pojawienie się obozów szkoleniowych budzi rosnący niepokój.
– Nie realizują one strategii sprzed 11 września, zakładającej uderzanie w „dalekiego wroga” – stwierdził Bruce Hoffman, ekspert ds. terroryzmu z Uniwersytetu Georgetown. – Sądzę jednak, że liczą na to, iż dzięki sukcesom na szczeblu lokalnym i regionalnym uda im się odzyskać dawną dynamikę. Nie zapomnieli o nas.
Według przedstawicieli władz w nowych obozach szkoli się bojowników w zakresie obsługi broni i materiałów wybuchowych oraz taktyki partyzanckiej – metod znanych tysiącom rekrutów, którzy przechodzili szkolenia w obozach Al-Kaidy w latach 90. Odnotowano jednak również przypadki szkoleń z wykorzystania szyfrowania, sztucznej inteligencji, dronów i innych technologii, które w 2001 roku znajdowały się dopiero w powijakach.
Liczba bojowników w Afganistanie zaliczanych do ścisłych struktur Al-Kaidy wynosi prawdopodobnie nie więcej niż 100 osób - oszacował Colin Smith, koordynator zespołu monitorującego ONZ, który śledzi zagrożenia stwarzane przez grupy terrorystyczne.
Zamiast samodzielnie przeprowadzać operacje, Al-Kaida pełni obecnie funkcję doradczą dla innych grup – stwierdził Smith.
W raporcie ONZ z 2024 roku odnotowano, że członkowie Al-Kaidy w afgańskiej prowincji Kunar „prowadzili szkolenia dla zamachowców-samobójców z TTP (ugrupowania dążącego do zbudowania państwa islamskiego w Pakistanie - PAP)”. Liczbę tych bojowników przebywających w Afganistanie szacuje się na 7 tys.
Także główny rywal Al-Kaidy, Państwo Islamskie (IS) zadomowiło się w Afganistanie. Przyciągnęło ok. 2 tys. rekrutów których wedle ONZ trenuje do operacji w Azji Centralnej.
Na czele Al-Kaidy stoi obecnie Saif al-Adel – Egipcjanin, który po przybyciu do Afganistanu w 1988 roku przez lata współtworzył tamtejsze obozy szkoleniowe. Według przedstawicieli władz al-Adel prawdopodobnie wciąż ukrywa się w Iranie. (PAP)
