Joanna Marszałek
Lokalni liderzy, przedstawiciele Konsulatu RP, górale zrzeszeni w Związku Podhalan w Północnej Ameryce (ZPPA) oraz liczne grono dzieci ze szkółek pieśni i tańca zgromadzili się w poniedziałek, 19 października, na Daley Plaza – głównym placu miejskim w centrum Chicago – aby świętować pierwszy w historii miasta Dzień Kultury Góralskiej. Polish Highlander Cultural Day był zorganizowany w ramach obchodzonego w październiku Miesiąca Dziedzictwa Polsko-Amerykańskiego.
Góralskie sztandary i dziesiątki dzieci w kolorowych góralskich strojach ludowych ustawiły się wokół masztu, na który uroczyście wciągano wielką biało-czerwoną flagę przy dźwiękach Mazurka Dąbrowskiego.
„Nasze korzenie są w Polsce, a nasz dom w Chicago. Jesteśmy dumni z obu tych miejsc” – powiedział prezes ZPPA Jan Król, witając zgromadzonych. „Niech nasza muzyka przepełni serce Chicago i zbliży nas do siebie”.
Scena pod kultową rzeźbą Picassa wypełniła się góralską muzyką, śpiewem i tańcem w wykonaniu dzieci i młodzieży reprezentujących liczne zespoły działające przy ZPPA. W pokazach solowych można było podziwiać między innymi Królową Podhalan Renatę Marusarz i Zbójnika Roku Andrzeja Błachutę.
Kulturę podhalańską, a zwłaszcza zaangażowanie młodego pokolenia, podziwiali liderzy miejscy, powiatowi i stanowi. Skarbnik Illinois Michael Frerichs nazwał kulturę góralską „inwestycją w Illinois”. Skarbnik powiatu Cook Maria Pappas, znana przyjaciółka Polonii i chicagowskich górali, stwierdziła, że kraj potrzebuje dziś silnego poczucia tożsamości, a górale „wiedzą, kim są”.
Radny miejski Peter Chico (10. okręg miejski na południowo-wschodnim krańcu Chicago) pochwalił się polskimi korzeniami ze strony matki i podzielił się wspomnieniami wigilijnego opłatka. Radna Jeylú Gutiérrez z 14. okręgu, w którym znajduje się legendarny Dom Podhalan przy Archer Avenue, powiedziała, że obecność górali wzbogaca jej dzielnicę. Radna dawnego polskiego, a dziś głównie latynoskiego 30. okręgu Ruth Cruz stwierdziła, że obie te społeczności dzielą wspólne wartości, jak zamiłowanie do tradycji, tożsamości, religii i kultury.
Na wniosek radnego Petera Chico Rada Miasta Chicago 23 września przegłosowała uchwałę ustanawiającą oficjalną „Chicagowską Parzenicę” – tradycyjny góralski symbol wzbogacony o kolory i gwiazdki z flagi Chicago. Celem uchwały jest upamiętnienie historii i dziedzictwa polskich górali oraz uhonorowanie ich trwałego wkładu w życie społeczności Chicago.
Konsul RP Regina Jurkowska pozdrowiła zgromadzonych w trzech językach i podała chicagowskich górali jako przykład grupy szczególnie pielęgnującej polskość, jak również promującej otwartość na inne społeczności.
Uhonorowano również góralskiego twórcę ludowego Stanisława Kulawiaka, który od lat tworzy w Chicago metalowe i skórzane ozdoby inspirowane tradycją Podhala, a także elementy góralskiego stroju. Wyróżnienie wręczył Kevin Barszcz z Biura Burmistrza.
Podczas uroczystości ZPPA przyznało honorowe członkostwo działaczowi polonijnemu Danielowi Pogorzelskiemu – „góralowi nie z urodzenia, ale z serca”. Pogorzelski, były komisarz powiatowy ds. gospodarki wodnej, był współtwórcą inicjatywy Chicagowskiej Parzenicy oraz pierwszego Dnia Kultury Góralskiej na Daley Plaza.
Wydarzenie prowadziła Karolina Strzelec-Stafiera, wiceprezes ZPPA ds. kultury.
Świętowanie Dnia Kultury Góralskiej było kontynuowane w biurze skarbnik powiatu Cook Marii Pappas naprzeciwko Daley Plaza. Zaprzyjaźniona z Polonią skarbniczka gościła uczestników poczęstunkiem i uhonorowała góralskich liderów specjalnymi certyfikatami uznania.
Związek Podhalan w Północnej Ameryce (ZPPA) powstał w 1929 roku w Chicago, aby jednoczyć emigrantów z Podhala i pielęgnować ich unikalne dziedzictwo. Dziś skupia kilkadziesiąt kół, a jego główną misją pozostaje przekazywanie kolejnym pokoleniom tatrzańskiej muzyki, gwary i tradycji w Stanach Zjednoczonych.
Tekst i zdjęcia: Joanna Marszałek
[email protected]
