Daniel Bociąga
Wszystko zaczęło się od monologu Kimmela wyemitowanego tuż przed doroczną kolacją Stowarzyszenia Korespondentów Białego Domu (White House Correspondents’ Dinner WHCD), która odbywała się w sobotę, 25 kwietnia w waszyngtońskim Hiltonie. Komik, nawiązując do obecności pary prezydenckiej na wydarzeniu, wygłosił zdanie, które błyskawicznie obiegło media społecznościowe: „Nasza Pierwsza Dama, Melania, jest tutaj. Spójrzcie na nią, jest taka piękna. Pani Trump, bije od pani ten blask… blask niczym od oczekującej wdowy”.
Choć Kimmel tłumaczył później, że żart miał być klasyczną satyrą wymierzoną w różnicę wieku między małżonkami (Donald Trump ma blisko 80 lat, Melania jest o 24 lata młodsza), kontekst polityczny nadał tym słowom złowieszcze brzmienie. Sytuacja stała się skrajnie napięta, gdy podczas samej kolacji w hotelu Washington Hilton, doszło do próby zamachu. Napastnik, zidentyfikowany jako Cole Tomas Allen, próbował uzbrojony sforsować punkt kontrolny. Padły strzały, a ranny został agent służb ochrony prezydenta – Secret Service.
Reakcja Melanii Trump była jak dotychczas bezprecedensowa. Zazwyczaj powściągliwa i unikająca medialnych potyczek Pierwsza Dama opublikowała ostre oświadczenie na platformie X, nazywając Kimmela „tchórzem” i oskarżając go o sianie nienawiści. Stwierdziła ona bowiem, że retoryka Kimmela jest „żrąca” i pogłębia „chorobę polityczną” Ameryki. Podkreśliła, że żarty o byciu wdową w obliczu realnego zagrożenia życia jej męża są formą przemocy słownej. Melania Trump wprost wezwała stację ABC i jej właściciela koncern Disney do podjęcia kroków przeciwko komikowi, pytając: „Ile jeszcze razy kierownictwo ABC będzie pozwalać na takie okropne zachowanie?”.
Wspierający Trumpa komentatorzy poszli o krok dalej, sugerując, że żart Kimmela mógł być inspiracją dla zamachowca lub co najmniej stworzył przyzwolenie na przemoc wobec prezydenta.
Donald Trump, który od lat traktuje Kimmela jako swojego głównego antagonistę w mediach, zareagował w typowym dla siebie stylu. Na portalu Truth Social domagał się natychmiastowego wyrzucenia komika z pracy. Prezydent uznał, że żart przekroczył wszelkie granice przyzwoitości i dowodzi całkowitego braku talentu prowadzącego.
Historia ich wzajemnej niechęci jest długa. Już wcześniej Trump wielokrotnie atakował Kimmela, nazywając go „najgorszym gospodarzem Oscarów w historii” czy „człowiekiem bez talentu”. Prezydent przypominał również incydenty z przeszłości Kimmela, próbując wywrzeć presję na regulatorów (takich jak FCC – Federalna Komisja Komunikacji), by przyjrzeli się licencjom nadawczym stacji ABC. Trump uważa, że komicy tacy jak Kimmel nie uprawiają satyry, lecz prowadzą kampanię polityczną opłacaną przez „liberalne elity”.
Sam Jimmy Kimmel znalazł się w trudnym położeniu. Z jednej strony, w swoim pierwszym programie po próbie zamachu, przyjął ton poważny i pełen empatii. Nazwał incydent w Waszyngtonie „traumatycznym i przerażającym”, podkreślając, że od lat jest rzecznikiem ograniczenia dostępu do broni i przeciwnikiem wszelkiej przemocy.
Z drugiej jednak strony, nie wycofał się ze swoich słów. W odpowiedzi na ataki Melanii i Donalda, zasugerował, że to prezydent powinien „skręcić termostat nienawiści” w kraju. Kimmel argumentował, że określenie „oczekująca wdowa” to standardowy element komediowego arsenału, a próba łączenia go z działaniami niezrównoważonego zamachowca jest manipulacją polityczną.
Przeciwnicy Donalda Trumpa oraz obrońcy Jimmy’ego Kimmela szybko znaleźli kontrargument w walce o narrację wokół niefortunnego żartu. Punktem zapalnym stała się wypowiedź Karoline Leavitt, rzeczniczki prasowej Białego Domu, która w rozmowie z Fox News tuż przed kolacją korespondentów użyła metafory, która w świetle późniejszych wydarzeń nabrała złowieszczego znaczenia. Leavitt, zapytana o strategię prezydenta na ten wieczór, stwierdziła: „Prezydent Trump jest w świetnej formie. Spodziewajcie się, że gdy tylko wejdzie na salę, padną strzały (ang. shots will be fired). On nie zamierza brać jeńców w walce z fake newsami”.
Gospodarze innych programów satyrycznych, jak np. Seth Meyers, również odnieśli się do tej sytuacji, zauważając ironię losu: „Kiedy komik mówi o wdowie, to zamach na demokrację. Kiedy rzeczniczka mówi o oddawaniu strzałów na kilka godzin przed strzelaniną, to jest to po prostu kolejny dzień w Białym Domu”.
Reakcja przeciwników Trumpa skutecznie uniemożliwiła administracji całkowite zmonopolizowanie narracji. Przypomnienie słów Karoline Leavitt stało się tarczą dla Kimmela, pozwalając mu argumentować, że w obecnym klimacie politycznym Ameryki, język przemocy jest tak głęboko zakorzeniony w obu obozach, iż wybiórcze karanie tylko jednej strony – tej komediowej – jest formą cenzury politycznej.
Obecny konflikt Jimmy’ego Kimmela z rodziną Trumpów to coś więcej niż tylko spór o kiepski żart. To symbol głębokiego pęknięcia w amerykańskiej kulturze. Podczas gdy komicy twierdzą, że ich rolą jest „mówienie prawdy władzy”, administracja Trumpa coraz skuteczniej definiuje tę działalność jako zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego i stabilności społecznej. Czy Kimmel przetrwa tę burzę? ABC jak dotąd milczy, ale przy rosnącej presji ze strony Białego Domu i części reklamodawców, „blask wdowy” może okazać się ostatnim tak ryzykownym żartem w historii jego programu.
Sprawa Kimmela i jego konfliktu z administracją Trumpa stała się także dla Stowarzyszenia Korespondentów Białego Domu (WHCD) oraz środowisk dziennikarskich najbardziej bolesnym od lat testem ich wartości. Organizacja, której misją statutową jest obrona Pierwszej Poprawki do Konstytucji USA, znalazła się w potrzasku między koniecznością zachowania politycznej neutralności, a obowiązkiem ochrony członków prasy przed naciskami władzy wykonawczej.
