Daniel Bociąga
Proceduralne głosowanie przebiegło niemalże zgodnie z podziałami partyjnymi, zakończyło się wynikiem 211 do 204 i pokazało, jak bardzo podzielona jest amerykańska scena polityczna tuż po gorących wyborach połówkowych, w których Republikanie ponieśli bolesne porażki, tracąc kontrolę nad obiema izbami Kongresu. Sama inicjatywa postawienia Hegsetha w stan oskarżenia była wydarzeniem bez precedensu w nowożytnej historii Stanów Zjednoczonych, zwłaszcza że formalny wniosek wyszedł nie tylko ze strony opozycji, ale również z inicjatywy republikańskiego kongresmena.
Zarzuty postawione sekretarzowi w ujętych w uchwale ośmiu artykułach impeachmentu były skomplikowane. Głównym autorem wniosku był ustępujący republikański kongresmen z Kentucky, Thomas Massie, który zarzucił Hegsethowi nadużycie władzy, wielokrotne złamanie prawa oraz podważenie konstytucyjnej roli Kongresu w rozstrzyganiu o sprawach wojny i pokoju. Główną osią oskarżenia była prowadzona przez USA wojna z Iranem, uruchomiona i prowadzona, zdaniem krytyków, bez wymaganej autoryzacji ze strony władzy ustawodawczej. Ponadto artykuły oskarżenia zarzucały Hegsethowi nielegalne operacje wojskowe w Ameryce Łacińskiej, w tym ataki na domniemane szlaki karteli narkotykowych oraz operację pojmania prezydenta Wenezueli Nicolása Maduro, a także czystki wśród wyższych rangą generałów i admirałów i samowolne blokowanie środków pomocowych zatwierdzonych przez Kongres. W ocenie oskarżycieli działania Hegsetha przekroczyły granice sporu politycznego, stając się rażącym naruszeniem ustawy zasadniczej.
Linia obrony sekretarza oraz jego stronników w Białym Domu opierała się na zdecydowanym odrzuceniu oskarżeń i przedstawieniu całej sprawy jako czysto partyjnego ataku na sukcesy militarne. Podczas konferencji prasowej w Pentagonie Pete Hegseth nazwał wniosek o impeachment „tanią polityczną szopką” zorganizowaną przez przeciwników zdecydowanej polityki zagranicznej prezydenta Donalda Trumpa. Hegseth przekonywał, że zaskarżone decyzje mieściły się w ramach uprawnień wykonawczych głównodowodzącego (commander-in-chief), a zarzucane mu czyny nie stanowią „zdrady, przekupstwa ani innych ciężkich przestępstw czy wykroczeń”, które wedle Konstytucji stanowią jedyną podstawę do usunięcia urzędnika ze stanowiska. Sam prezydent Trump stanął w obronie swojego sekretarza, deklarując, że Hegseth jest winny jedynie „wygrywania wojen” i zdecydowanego chronienia interesów bezpieczeństwa narodowego Ameryki.
Dlaczego zatem głosowanie w sprawie impeachmentu zakończyło się niepowodzeniem? Kluczowy okazał się manewr proceduralny republikańskiego kierownictwa Izby, które zamiast dopuścić do bezpośredniego głosowania nad artykułami oskarżenia, zgłosiło wniosek o skierowanie całej sprawy do Komisji Sądownictwa. Taki krok skutecznie zamroził procedurę na koniec obecnej kadencji Kongresu. O wyniku zdecydowała żelazna dyscyplina większości Republikanów oraz nieoczekiwane absencje po stronie Demokratów. Aż 11 kongresmenów Partii Demokratycznej z różnych przyczyn nie wzięło udziału w głosowaniu. Gdyby wszyscy zasiadający w izbie Demokraci pojawili się na sali i zagłosowali razem z Massiem przeciwko skierowaniu wniosku do komisji, wynik mógłby być inny.
Większość nieobecnych Demokratów tłumaczyła swoją nieobecność na sali wyjątkowymi okolicznościami osobistymi lub wcześniejszymi zobowiązaniami. Była przewodnicząca Izby Nancy Pelosi przebywała na obchodach Dnia Weterana w San Francisco, kongresmen Lou Correa przechodził planowany zabieg medyczny, a Steven Horsford zgłosił nagłą, nieoczekiwaną sytuację w rodzinie. Niezależnie jednak od oficjalnych usprawiedliwień w obozie Partii Demokratycznej wybuchła fala oburzenia i wzajemnych oskarżeń. Młodsi politycy oraz działacze terenowi wprost krytykowali nieobecnych kolegów, zarzucając im zmarnowanie dziejowej szansy na pociągnięcie szefa Pentagonu do odpowiedzialności jeszcze przed zmianą kadencji. Lider Demokratów w Izbie, Hakeem Jeffries, łagodził nastroje, zapewniając, że to nie koniec walki, a jedynie proceduralne opóźnienie.
Wszystko wskazuje, że Demokraci ponowią próbę usunięcia sekretarza. Od stycznia 2027 roku to oni przejmą większość w Izbie Reprezentantów i Senacie, co całkowicie zmieni układ sił na Kapitolu. Hakeem Jeffries jasno zasygnalizował, że po ponownym otwarciu sesji nowo wyłoniona większość parlamentarna może niezwłocznie powrócić do sprawy Hegsetha, wszczynając pełnoprawne śledztwo w Komisji Sądownictwa i uchwalając artykuły impeachmentu, co skierowałoby sprawę na proces w Senacie.
Co istotne, poparcie dla Pete’a Hegsetha kruszeje również w samym obozie republikańskim. Porażka Republikanów w wyborach połówkowych wywołała głębokie rozliczenia, a wielu polityków prawicy to właśnie w przedłużającej się i kosztownej wojnie z Iranem widzi główną przyczynę utraty zaufania wyborców. Senator Ted Cruz z Teksasu publicznie prognozował, że Hegseth nie przetrwa na stanowisku i ostatecznie poda się do dymisji, zostanie odwołany przez prezydenta lub stanie przed sądem Senatu. Z kolei republikański senator Thom Tillis wprost oświadczył, że gdyby wniosek o impeachment trafił do Senatu, zagłosowałby za usunięciem sekretarza, traktując to jako wotum nieufności. Inni umiarkowani Republikanie, jak kongresmen Don Bacon, głośno sugerowali, że dla dobra Pentagonu i całego kraju Hegseth powinien po prostu sam ustąpić.
Choć głosowanie dało sekretarzowi wojny chwilowe zwycięstwo proceduralne, jego pozycja na politycznej mapie Waszyngtonu pozostaje niezwykle chwiejna. Przy rosnącym oporze ze strony własnej partii i nadchodzącej większości Demokratów w nowym Kongresie nadchodzące miesiące będą dla Pete’a Hegsetha i całego Pentagonu czasem próby, a widmo impeachmentu powróci na Kapitol ze zwielokrotnioną siłą.
