Naukowcy przeprowadzili sondaż wśród prawie 3 tys. osób powyżej 50. roku życia. Wykazał on, że 42 proc. uczestników nie przyjęło w ciągu ostatniego półrocza ani szczepionki przeciw grypie, ani przeciw Covid-19. 29 proc. badanych zaszczepiło się przeciw obu tym chorobom, a 27 proc. - tylko przeciw grypie.
Prawie połowa ankietowanych (49 proc.) przyznała, że od przyjęcia ostatniej dawki szczepionki przeciw Covid-19 minął u nich ponad rok, a 15 proc. przyznało, że nigdy jej nie przyjęło.
Najczęściej podawanym powodem rezygnacji ze szczepienia było przekonanie, że nie jest ono potrzebne. Taką odpowiedź wskazało ok. 29 proc. niezaszczepionych. Na kolejnych miejscach znalazły się obawy przed działaniami niepożądanymi (19 proc. w przypadku grypy i 27 proc. w przypadku Covid-19) oraz wątpliwości co do skuteczności szczepionek (odpowiednio 18 proc. i 19 proc.). Znacznie rzadziej badani stwierdzali, że po prostu o tym nie pomyśleli, chcieli jeszcze poczekać albo nie zdołali tego zrobić ze względu na brak czasu, koszty lub dostępność. Mniej niż 1 proc. nie przyjął szczepionki z powodu przeciwwskazań medycznych.
- Dowody naukowe są jednoznaczne: oba wirusy mogą prowadzić do ciężkiego przebiegu choroby, hospitalizacji oraz śmierci. Ryzyko rośnie wraz z wiekiem i obecnością chorób przewlekłych, ale szczepienia znacząco je obniżają - powiedział kierujący badaniem dr Jeffrey Kullgren.
- Z tego względu trzeba zacząć skuteczniej przekonywać osoby po pięćdziesiątce, że coroczne, aktualizowane szczepionki przynoszą im realne korzyści, że działania niepożądane są zwykle łagodne i krótkotrwałe, a nawet jeśli dojdzie do zakażenia, choroba będzie miała lżejszy przebieg - dodał.
Jak zauważył, wiele osób patrzy na skuteczność szczepionek przez pryzmat statystyk populacyjnych; na tym też skupiają się eksperci. Tymczasem niezwykle ważne jest podkreślanie wpływu szczepień na poszczególne osoby i na ich indywidualne korzyści.
Lekarze powinni też przypominać wahającym się pacjentom, że nawet jeśli szczepionka nie jest idealnie dopasowana do aktualnie krążących wariantów wirusa, „przypomina” układowi odpornościowemu, jak reagować, przez co wyraźnie zmniejsza nasilenie oraz czas trwania objawów.
Badanie pokazało również wyraźne różnice między grupami wiekowymi. Najwyższy odsetek aktualnych szczepień przeciw Covid-19 odnotowano wśród osób w wieku 75 lat i więcej - 46 proc. z nich przyjęło dawkę w ciągu ostatnich sześciu miesięcy. W grupie 65-74 lata było to 37 proc., a 50-64 lata - 20 proc.
W przypadku grypy wartości te były nieco wyższe: 76 proc. zaszczepionych wśród najstarszych, 64 proc. w grupie 65-74 lata i 42 proc. wśród osób w wieku 50-64 lata.
Osoby z chorobami przewlekłymi szczepiły się częściej niż te, które takich schorzeń nie miały. Mimo to nawet wśród nich aż 39 proc. nie zaszczepiło się w ostatnim półroczu ani przeciw grypie, ani przeciw Covid-19. W grupie bez chorób przewlekłych odsetek ten wyniósł 59 proc.
Autorzy policzyli też osoby, które nigdy nie przyjęły szczepionek przeciwko badanym chorobom. W grupie 50-64 lata dotyczyło to 20 proc. uczestników, w wieku 65-75 lat -12 proc., a wśród osób 75+ - 7 proc. Większość z nich stanowili ludzie o niższych dochodach.
Naukowcy podkreślili, że nawet w szczycie sezonu zachorowań nie jest za późno na szczepienie.
Katarzyna Czechowicz (PAP)
