Elżbieta Baumgartner
Rzeczywistość wygląda nieco inaczej. Choć oba określenia sugerują, że instytucja finansowa jest zainteresowana przyjęciem klienta, nie oznaczają tego samego i nie dają stuprocentowej gwarancji otrzymania karty. Warto zrozumieć, co naprawdę kryje się za tymi ofertami i dlaczego banki tak chętnie je rozsyłają.
Jak przetłumaczyć te terminy?
W języku polskim nie istnieją oficjalne odpowiedniki tych pojęć, dlatego najczęściej stosuje się tłumaczenia opisowe.
Pre-qualified można przetłumaczyć jako „wstępnie zakwalifikowany”, „osoba spełniająca podstawowe kryteria” lub „kandydat wstępnie kwalifikujący się do otrzymania karty”.
Pre-approved oznacza natomiast „wstępnie zatwierdzony”, „warunkowo zaakceptowany” lub „objęty wstępną zgodą kredytową”. Dla przeciętnego konsumenta różnica może wydawać się niewielka, ale dla banku jest istotna. Oferta pre-approved zwykle oznacza bardziej zaawansowaną analizę niż oferta pre-qualified.
Co oznacza „pre-qualified”?
Oferta pre-qualified jest najczęściej wynikiem wstępnej selekcji marketingowej. Bank lub firma wydająca karty kredytowe korzysta z ograniczonych informacji dostępnych w biurach kredytowych i na tej podstawie ocenia, czy dana osoba może kwalifikować się do określonego produktu. Nie oznacza to jednak, że instytucja finansowa zna pełny obraz sytuacji klienta. Nie wie jeszcze, jakie są jego aktualne dochody, wydatki, zobowiązania czy sytuacja zawodowa. Można więc powiedzieć, że jest to raczej zaproszenie do złożenia wniosku niż jakakolwiek forma zgody kredytowej.
To trochę tak, jakby uczelnia wysłała kandydatowi informację: „Na podstawie dostępnych danych wygląda na to, że możesz spełniać nasze wymagania. Zapraszamy do złożenia dokumentów”. Ostateczna decyzja zapadnie dopiero później.
Co oznacza „pre-approved”?
Oferta pre-approved jest krokiem dalej. W tym przypadku bank przeprowadził bardziej szczegółową analizę dostępnych danych kredytowych i uznał, że dana osoba spełnia większość warunków wymaganych do otrzymania karty. Nadal jednak nie jest to ostateczna zgoda. W praktyce oznacza jedynie, że jeśli informacje znajdujące się w raporcie kredytowym są aktualne i klient spełni pozostałe wymagania, szanse na uzyskanie karty są stosunkowo wysokie.
Wiele osób błędnie interpretuje słowo „approved” jako pełną akceptację. Tymczasem niemal każda oferta zawiera zastrzeżenie, że przyznanie karty zależy od końcowej weryfikacji danych, potwierdzenia tożsamości oraz aktualnej oceny zdolności kredytowej.
Skąd bank zna moje dane?
To jedno z najczęściej zadawanych pytań. Wiele osób jest zaskoczonych, że otrzymuje oferty od instytucji, z którymi nigdy wcześniej nie miało kontaktu.
Banki korzystają z danych udostępnianych przez biura kredytowe. Nie otrzymują pełnego raportu kredytowego konsumenta, lecz ograniczony zestaw informacji pozwalający ocenić, czy dana osoba może być potencjalnie zainteresowana określonym produktem. Proces ten wykorzystuje tzw. „soft inquiry”, czyli miękkie zapytanie kredytowe. Taki przegląd historii kredytowej nie wpływa na ocenę punktową FICO i nie jest traktowany tak samo jak formalny wniosek o kredyt. Dlatego otrzymanie dziesięciu ofert kart kredytowych w ciągu miesiąca nie obniży punktacji kredytowej.
Dlaczego banki rozsyłają takie oferty?
Odpowiedź jest prosta – ponieważ to działa. Firmy wydające karty kredytowe konkurują o klientów. Osoba posiadająca dobrą historię kredytową jest dla banku atrakcyjnym źródłem przyszłych przychodów. Nawet jeśli klient regularnie spłaca saldo i unika odsetek, bank może zarabiać na opłatach pobieranych od sprzedawców za obsługę transakcji kartowych.
W przypadku klientów, którzy utrzymują zadłużenie przez dłuższy czas, zyski mogą być jeszcze większe dzięki odsetkom i różnego rodzaju opłatom. Z tego powodu osoby z wysoką punktacją kredytową często otrzymują wyjątkowo dużo ofert.
Ryzyka i pułapki, o których trzeba pamiętać
Największym błędem jest założenie, że skoro bank sam przysłał ofertę, to należy z niej skorzystać.
Wiele osób otwiera kolejne karty tylko dlatego, że oferują premię za rejestrację lub kilka procent zwrotu za zakupy. Z czasem liczba rachunków rośnie, a kontrolowanie terminów płatności staje się coraz trudniejsze.
Inną pułapką jest nadmierna pewność siebie. Oferta pre-approved może sprawiać wrażenie gwarancji, ale jeśli od momentu jej otrzymania sytuacja finansowa klienta pogorszyła się, bank może odmówić wydania karty.
Warto również pamiętać, że złożenie formalnego wniosku zwykle powoduje tzw. „hard inquiry”, czyli pełne zapytanie kredytowe. Jedno takie zapytanie zazwyczaj nie powoduje dużego spadku punktacji, ale składanie wielu wniosków w krótkim czasie może zostać odebrane jako sygnał zwiększonego ryzyka.
Kolejnym zagrożeniem jest kradzież tożsamości. Oferty kart kredytowych często zawierają dane osobowe oraz specjalne numery identyfikacyjne. Wyrzucanie takich dokumentów do śmieci bez zniszczenia może ułatwić przestępcom wykorzystanie naszych danych.
Niektórzy konsumenci wpadają również w pułapkę wysokiego oprocentowania. Zachęceni premią za otwarcie konta nie zwracają uwagi na fakt, że karta może mieć oprocentowanie przekraczające 25 lub nawet 30 procent rocznie. Jeśli saldo nie będzie spłacane w całości, koszt zadłużenia może szybko przewyższyć wartość otrzymanej nagrody.
Czy można zrezygnować z otrzymywania takich ofert?
Tak. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że prawo daje konsumentom możliwość wypisania się z większości ofert kredytowych opartych na danych z biur kredytowych.
Najprostszym sposobem jest skorzystanie z serwisu: OptOutPrescreen.com. Jest to oficjalna strona prowadzona wspólnie przez największe amerykańskie biura kredytowe. Można tam złożyć wniosek o czasowe zablokowanie takich ofert na pięć lat albo o trwałe usunięcie swojego nazwiska z list marketingowych wykorzystywanych do tzw. prescreened offers.
Można również zadzwonić pod numer 1-888-5-OPT-OUT (1-888-567-8688). Warto jednak pamiętać, że rezygnacja nie oznacza całkowitego zniknięcia wszelkich reklam finansowych. Nadal możemy otrzymywać oferty od instytucji, z którymi już współpracujemy, lub reklamy oparte na innych źródłach danych marketingowych.
Czy warto odpowiadać na takie propozycje?
Nie ma jednej odpowiedzi dla wszystkich. Jeśli ktoś planuje otwarcie nowej karty kredytowej, oferta pre-qualified lub pre-approved może być dobrym punktem wyjścia do porównania warunków. Nie powinna jednak zastępować własnej analizy.
Przed złożeniem wniosku warto sprawdzić wysokość oprocentowania, opłaty roczne, zasady programu nagród, korzyści dodatkowe oraz własne potrzeby finansowe. Najlepsza karta to nie ta, która oferuje największy bonus na początku, lecz ta, która będzie najbardziej użyteczna przez kolejne lata.
Najważniejsze jest zrozumienie, że oferta pre-qualified lub pre-approved nie jest nagrodą ani wyróżnieniem. To po prostu zaproszenie do rozmowy biznesowej. Bank uważa nas za potencjalnego klienta, ale ostateczna decyzja należy zarówno do niego, jak i do nas.
Dlatego zamiast traktować takie listy jako okazję, której nie można przegapić, warto spojrzeć na nie spokojnie i z dystansem. Czasami najlepszą decyzją jest skorzystanie z oferty. Innym razem – wrzucenie jej do niszczarki i zapomnienie o niej.
