Przykre słowa kierowane pod twoim adresem trafiają w najczulsze miejsca – z bolesną precyzją. Pojawia się coraz więcej tajemnic, niedomówień, spraw, o które nawet nie masz prawa zapytać. A jeśli przez pomyłkę to zrobisz, kończy się awanturą. Gdy później próbujesz się poskarżyć, słyszysz, że to twoja wina, że „przez Ciebie puściły nerwy”, albo że „jak zwykle przesadzasz”.
Coraz rzadziej masz prawo zrobić coś dla siebie. Nawet odwiedzenie rodziny komentowane jest jako strata czasu albo jako: „przewraca ci się w głowie”. Jeśli nie posłuchasz – pojawiają się groźby. Te zresztą zaczynają być coraz częstszymi „kamieniami” na waszej wspólnej drodze. Bycie we dwoje staje się dla ciebie coraz trudniejsze. A jednak nadal masz nadzieję, że wszystko wróci do tego, co było dawniej – może jeszcze całkiem niedawno.
Twoje ciało również zaczyna wysyłać sygnały: nieustające napięcie, dziwne bóle, których lekarz nie potrafi wytłumaczyć. Nawet jeśli próbujesz być blisko tej osoby, twoje ciało samo napina się ze strachu, zastyga – czasem dla świętego spokoju.
W końcu podejmujesz decyzję: tak dalej być nie może. Ustalasz własne granice, mówisz, że tak nie miało wyglądać wasze życie, że tak nie traktuje się nawet wroga. I wtedy – ponownie zaskoczenie. Zamiast chwili refleksji pojawia się atak, krzyk, groźby, zaprzeczanie faktom, wyśmiewanie twoich słów. Przecież „i tak nikt ci nie uwierzy”, bo „wszyscy wokół są przekonani, że jesteście świetną parą”. Poza tym ciągle słyszysz, że „do niczego się nie nadajesz”, „nikt cię nie zechce”, „zginiesz w życiu”. I tak mija kolejny rok waszej „wspólnej drogi”.
Takie i podobne historie terapeuci wspierający osoby doświadczające przemocy domowej słyszą codziennie. Oczywiście przemoc domowa nie ogranicza się jedynie do związków małżeńskich – może występować w jakichkolwiek relacjach rodzinnych: dorosłe dzieci–rodzice/teściowie, rodzeństwo, dalsza rodzina, narzeczeni czy tzw. byli partnerzy. Zachowania przemocowe mogą obejmować przemoc fizyczną, emocjonalną, seksualną lub finansową.
W Stanach Zjednoczonych przemoc domowa jest poważnym naruszeniem prawa. Osoby jej doświadczające mogą uzyskać wsparcie zarówno ze strony systemu prawnego, jak i programów socjalnych. W Zrzeszeniu Amerykańsko-Polskim (Polish American Association) terapeuci oferują bezpłatne konsultacje, podczas których przeprowadzana jest dokładna ocena sytuacji i diagnoza rodzajów doświadczanej przemocy. W poważniejszych przypadkach udzielana jest pomoc w uzyskaniu sądowego nakazu ochrony – tzw. Order of Protection.
Każda osoba doświadczająca przemocy otaczana jest wsparciem terapeutycznym, które zaczyna się od stworzenia planu bezpieczeństwa (Safety Plan) na wypadek eskalacji zachowań przemocowych. Terapeuci wspierają podopiecznych w przejściu od bezsilności, zwątpienia, rozpaczy czy strachu – do odzyskania poczucia własnej wartości, wiary w lepsze życie i odwagi, by chronić siebie, a często także małoletnie dzieci.
Indywidualne sesje terapeutyczne, gwarantujące pełną dyskrecję, są niezbędną częścią procesu odbudowy po okresie deprecjonowania, ataków czy gróźb. Osoby z małoletnimi dziećmi mogą liczyć również na wsparcie wychowawcze. Dzieci, niezależnie od wieku, są wyjątkowo narażone na traumę związaną z doświadczaniem przemocy, jej obserwowaniem oraz codziennym życiem w środowisku, w którym występują takie zaburzenia. Dlatego w programie Przemocy Domowej w Zrzeszeniu Amerykańsko-Polskim (Polish American Association) znajdują się także konsultacje dla dzieci. Poprzez zabawę, prace artystyczne i ćwiczenia terapeutyczne uczą się, czym jest zdrowa miłość, jak wyrażać emocje, by nie ranić innych, jak reagować i chronić się przed krzywdzeniem, manipulacją i wykorzystaniem przez dorosłych.
Jeśli po przeczytaniu tego artykułu masz pytania albo czujesz, że zachowania bliskiej Ci osoby powodują coraz większy ból – w jakiejkolwiek sferze Twojego życia – zadzwoń, spotkajmy się, porozmawiajmy. Miłość nie powinna ranić.
Z terapeutami Programu Przemocy Domowej możesz skontaktować się, dzwoniąc pod numery: 773-427-6331, 773-427-6333 lub 773-427-6345, albo korzystając z komunikatora dostępnego na naszej stronie internetowej: www.polish.org.
Małgorzata Olczak
MA, CADC, CCATP, Domestic Violence Counselor, Supervised Visitation/Safe Exchange Coordinator, Polish American Association
