Nagrodę tę przyznano mi za „publishing activities” czyli działalność publicystyczną, a zwłaszcza za „excellent article”(jak ogłoszono w uzasadnieniu jej przyznania) czyli bardzo dobry artykuł pt. „The History of the Polish Collection and Programming at the Chicago Public Library”, opublikowany w czasopiśmie „The Polish Review” w roku 2024 (vol. 69, no. 2). Artykuł ten został w dużej mierze oparty na archiwalnych, nieopublikowanych dotychczas dokumentach znajdujących się w Special Collections and Preservation Division w Bibliotece Harolda Washingtona (HWLC). Informuje on o działalności polskich bibliotekarzy, którzy tę kolekcję zakładali i służyli Polonii chicagowskiej w jej przystosowaniu się do amerykańskiego stylu życia, a zarazem w utrzymaniu ich własnej polskiej tożsamości narodowej.
W artykule tym poświęciłam także miejsce działalności bibliotekarzy związanych z Chicagowską Biblioteką Publiczną (CPL) w ostatnich 30 latach, czyli od czasu, gdy ta chicagowska placówka, dzięki różnym staraniom (między innymi grantom stanowym uzyskanym przez Carol Tarsitano i przeze mnie) znacząco wzbogaciła swą polską kolekcję. Mówiłam także, że dzięki założeniu przeze mnie Polish American Services Committee (Komitetu do Spraw Polsko-Amerykańskich), w skrócie PASC, zorganizowaliśmy przeszło 500 programów do roku 2013, w których uczestniczyło około 12 tysięcy osób, nie tylko polskiego pochodzenia. Z dumą stwierdziłam, że ten komitet nadal działa w CPL, choć nie na tak dużą skalę.
Wręczając mi Nagrodę im. Haimana — brązowy medalion z wizerunkiem tego zasłużonego historyka, p. Iwona Flis, Wiceprezeska PAHA i Przewodnicząca Komitetu ds. nagród, wspomniała także o innych moich dokonaniach w dziedzinie promocji kultury polskiej – m.in. o moim wkładzie w dzieło integracji środowiska polonijnego.
Przyjmując nagrodę z rąk Dr Karen Majewski – prezeski PAHA i p. Iwony Flis, powiedziałam, że jest mi bardzo miło otrzymać tę nagrodę ponieważ Haiman był pierwszym historykiem polonijnym, twórcą Muzeum Polskiego w Ameryce, a zarazem bibliotekarzem. Ja — jako bibliotekarka opisując historię kolekcji Polskiej w CPL i działalność pracujących w tej placówce bibliotekarzy—dołożyłam swoją cegiełkę, swój wkład, do wiedzy na temat historii Polonii chicagowskiej. Wspomniałam przy tym kilka innych bibliotekarek, członkiń PASC, z którymi współpracowałam nad organizowaniem programów z okazji Miesiąca Dziedzictwa Polskiego, np. Helenę Ziókowską, Lidię Walters, Izabelę Nowak-Osikę, Marię Hayley i Izabelę Jabłońską.
Nagroda im. Haimana, wręczona mi 10 stycznia, ale przyznana w październiku 2025 roku, zbiegła się z 30. rocznicą założenia PASC i przekazania mi grantu stanowego na polskie książki w 1995 roku.
W moim przemówieniu wspomniałam także o tym, że 20 lat wcześniej, w 2005 roku, Teresa Kaczorowska, promotorka zagadnień związanych z Polonią, autorka wielu książek na ten temat, opublikowała książkę zatytułowaną „Mieczysław Haiman. Herodot Polonii. Poeta”, a trzy lata później drugą książkę – „Herodot Polonii Amerykańskiej. Mieczysław Haiman (1888-1949)”, która jest pierwszą biografią tego zasłużonego patrioty. Teresa Kaczorowska spędziła wiele godzin w archiwum Muzeum Polskiego, zanim opublikowała te dwie pozycje. Pomagała jej w odnalezieniu stosownych informacji Halina Misterka – archiwistka pracująca w Muzeum Polskim w Ameryce. Obie książki o Haimanie znajdują się w bibliotece MPA.
Zakończyłam moje podziękowanie za nagrodę zapewnieniem, że nagroda ta będzie mnie mobilizowała do tego, by w dalszym ciągu promować wiedzę o polskiej i polonijnej historii oraz kulturze w każdy dostępny mi sposób.
Tekst: Maria Zakrzewska
Zdjęcia: Bogdan Zakrzewski
