W roku 1993 Richard i Linda Hoaglandowie mieszkali w Indianapolis. Sprawiali wrażenie szczęśliwego, zgodnego małżeństwa. Wychowywali dwóch synów – dziewięcioletniego Mathewa i sześcioletniego Douglasa – mieszkali w dużym domu pod miastem i prowadzili wygodne życie klasy średniej. Oboje pracowali, przy czym Richard naprawdę świetnie zarabiał. Stać ich było na rzeczy, o których wiele innych rodzin mogło tylko marzyć, między innymi na szybką łódź motorową zacumowaną przy pobliskim jeziorze. Nic nie wskazywało na to, że za chwilę ich świat rozpadnie się w sposób niemal niewytłumaczalny.
Niepokojące telefony
10 lutego Linda siedziała jeszcze w pracy, gdy około godziny 16.45 zadzwonił telefon. To był Richard, wyraźnie zdenerwowany. Powiedział, że źle się poczuł i zamierza pojechać na szpitalną izbę przyjęć. Linda natychmiast zaproponowała, że po niego przyjedzie i zawiezie go do lekarza, ale on zapewnił ją, że nie jest to konieczne. Chciała jeszcze zapytać, do którego szpitala jedzie, lecz mąż nagle się rozłączył.
Linda próbowała wrócić do pracy, jednak coraz bardziej się niepokoiła. W końcu wyszła wcześniej z biura, odebrała Douglasa od opiekunki i wróciła do domu, gdzie czekał już starszy syn. Od Richarda wciąż nie było żadnej wiadomości.
Zaczęła więc dzwonić do szpitali, najpierw tych najbliższych. Bez skutku. W pewnym momencie ogarnęło ją złe przeczucie. Sprawdziła, czy mąż zabrał z domu ubrania albo rzeczy osobiste. Nic jednak nie wskazywało na planowaną ucieczkę. Szczoteczka do zębów, kosmetyki, ubrania – wszystko znajdowało się na swoim miejscu.
Około 17.40 telefon odezwał się ponownie. Linda odetchnęła z ulgą, gdy usłyszała głos męża, ale spokój trwał zaledwie chwilę.
„Nie mogę już dalej tak żyć. Tobie będzie lepiej beze mnie” – powiedział Richard i natychmiast się rozłączył.
Linda była wstrząśnięta. Owszem, jak w każdym długoletnim małżeństwie, między nimi zdarzały się lepsze i gorsze momenty, lecz nic – ani wcześniej, ani w ostatnich tygodniach – nie zapowiadało tak dramatycznego kroku. Zaczęła zastanawiać się, czy Richard nie przeżył jakiegoś załamania albo psychicznego kryzysu.
Nadal wydzwaniała do szpitali, ale nigdzie nie było śladu po Richardzie Hoaglandzie. W nocy telefon zadzwonił jeszcze raz: „Nie chcę iść do więzienia. Ja już nie wrócę”. Po tych słowach Richard ponownie się rozłączył.
Linda była już przekonana, że wydarzyło się coś bardzo poważnego. Ostatecznie zgłosiła zaginięcie męża na policji.
Kilka dni później funkcjonariusze odnaleźli jego samochód na parkingu lotniska w Indianapolis. Samochód stał tam porzucony, lecz nazwiska Richard Hoagland nie było na listach pasażerów żadnego lotu – ani z dnia zaginięcia, ani z kolejnych dni. Policja nie wykazywała jednak większego zainteresowania sprawą. Wszystko wskazywało na to, że śledczy uznali, iż Richard po prostu postanowił zacząć nowe życie i prędzej czy później wróci do rodziny.
Nowa rzeczywistość
Linda próbowała odnaleźć się w nowej rzeczywistości. Najważniejsze były dzieci, które nieustannie pytały o ojca. Początkowo wymyślała rozmaite wyjaśnienia, ale z czasem stawało się jasne, że nie będzie mogła robić tego bez końca.
Kilka tygodni po zaginięciu Richarda ze skrzynki pocztowej wyjęła kartkę urodzinową dla starszego syna. W środku znajdował się pięćdziesięciodolarowy banknot. Wkrótce podobną przesyłkę otrzymał także Douglas.
Mniej więcej wtedy zaczęły wychodzić na jaw kolejne tajemnice. Linda odkryła, że Richard pozostawił po sobie ogromne długi, o których wcześniej nie miała pojęcia.
Wkrótce została wezwana na przesłuchanie. Policjanci wypytywali ją szczegółowo o wszelkie kontakty z mężem po jego zniknięciu. Szybko zorientowała się, że śledczy podejrzewają ją o współudział w ucieczce Richarda. Jeden z detektywów powiedział jej nawet wprost, że zapewne czeka tylko na odpowiedni moment, aby razem z dziećmi dołączyć do męża. Linda miała też coraz silniejsze wrażenie, że jest obserwowana.
Podejrzenia policji stały się dla niej kolejnym ciężarem. I tak od miesięcy samotnie wychowywała dzieci, próbując jednocześnie ratować rodzinne finanse. Żeby opłacić rachunki, stopniowo sprzedawała cenniejsze rzeczy. W końcu bank przejął dom. Linda musiała oddać również samochód i łódź.
Wiedziała jedno – musi uciec od miejsca, które kojarzyło się jej wyłącznie z bólem i upokorzeniem. Spakowała rzeczy i razem z synami przeprowadziła się do pobliskiego McCordsville. W tym trudnym czasie ogromnym wsparciem była dla niej matka, która pomagała zarówno emocjonalnie, jak i finansowo.
Mijały kolejne miesiące, potem lata. Linda próbowała ułożyć sobie życie od nowa. Poznała nowego partnera. Gdy od zaginięcia Richarda minęła dekada, wystąpiła do sądu o uznanie go za zmarłego. Niedługo później ponownie wyszła za mąż.
Drugie życie
W 2016 roku, dwadzieścia trzy lata po zaginięciu Richarda, Linda odebrała telefon od nieznajomego mężczyzny. Rozmówca przedstawił się jako policjant z Florydy i zapytał: „Czy zna pani Richarda Hoaglanda?”. „Tak. To był mój mąż” – odpowiedziała.
Chwilę później usłyszała coś, co brzmiało jak fragment absurdalnego filmu: „Mamy go tutaj w areszcie”.
Linda zjechała samochodem na pobocze, próbując zrozumieć słowa policjanta. Funkcjonariusz zaczął opowiadać historię, która okazała się niemal niewiarygodna.
Po opuszczeniu rodziny Richard wyjechał na Florydę. Wynajął mieszkanie od starszego mężczyzny o nazwisku Edward Symanski. Edward przeżywał wtedy dramat po śmierci swojego syna Terry’ego, który dwa lata wcześniej zginął podczas wypadku łodzi na morzu. Często opowiadał nowemu lokatorowi o synu i jego życiu. Richard słuchał niezwykle uważnie.
W pewnym momencie ukradł z domu Edwarda akt zgonu Terry’ego. Dzięki temu zdobył wszystkie dane potrzebne do stworzenia nowej tożsamości.
Ponieważ Terry urodził się w Cleveland, Richard właśnie tam wystąpił o wydanie nowego aktu urodzenia, numeru Social Security oraz prawa jazdy. W ten sposób oficjalnie stał się Terrym Symanskim.
Pod nowym nazwiskiem rozpoczął całkowicie nową egzystencję. Pracował, zawierał znajomości, prowadził bogate życie towarzyskie, a nawet zdobył licencję pilota małych samolotów. Kupował nieruchomości i z czasem zaczął zarabiać na ich wynajmie naprawdę duże pieniądze.
Po kilku latach ożenił się. Razem z nową żoną Mary zamieszkał w domu na Florydzie, a później doczekali się syna. Mary nie miała najmniejszego pojęcia, że jej mąż był w rzeczywistości zaginionym przed laty Richardem Hoaglandem.
Drzewo genealogiczne
Prawdopodobnie Richard jeszcze długo żyłby spokojnie jako Terry Symanski, gdyby nie przypadek i genealogiczne hobby bratanka prawdziwego Terry’ego.
Mężczyzna postanowił stworzyć rodzinne drzewo genealogiczne na ancestry.com. Umieścił w nim także dawno zmarłego wujka Terry’ego. W czasie internetowych poszukiwań natrafił jednak na informację całkowicie sprzeczną z rzeczywistością – wynikało z niej, że jego nieżyjący od lat wujek kilka lat po swojej śmierci… wziął ślub.
Początkowo bratanek był kompletnie zdezorientowany. Nie wiedział, czy ma do czynienia z błędem, oszustwem czy może czymś, co zaszkodzi rodzinie. Ostatecznie, po rozmowie z bliskimi, zgłosił sprawę policji.
Od tego momentu wydarzenia potoczyły się błyskawicznie. 20 lipca 2016 roku detektyw z Florydy zapukał do drzwi mężczyzny znanego jako Terry Symanski i zapytał o Richarda Hoaglanda. Początkowo mężczyzna udawał, że nie wie, o co chodzi. Pokazywał dokumenty, numer ubezpieczenia i prawo jazdy. Gdy jednak policjant położył przed nim akt zgonu prawdziwego Terry’ego Symanskiego, Richard przestał zaprzeczać. Został natychmiast aresztowany.
Cena ucieczki
Dla Lindy cała historia okazała się ciosem niemal równie bolesnym jak samo zaginięcie. Przez lata próbowała pogodzić się z myślą, że mąż prawdopodobnie nie żyje. Tymczasem Richard przez ponad dwie dekady prowadził wygodne życie na Florydzie.
Najbardziej bolało ją jednak nie to, że uciekł przed odpowiedzialnością finansową. Znacznie gorsze były konsekwencje, jakie jego decyzja wywarła na dzieciach.
Douglas uzależnił się od narkotyków. Przez lata bezskutecznie walczył z nałogiem i wielokrotnie trafiał do więzienia. Mathew z kolei stał się podporą rodziny, biorąc na siebie ogromny ciężar odpowiedzialności. Linda niezloczone razy zastanawiała się, jak bardzo brak ojca wpłynął na psychikę obu synów.
Kiedy wyszło na jaw, że Richard żyje, Douglas odbywał ośmioletni wyrok za posiadanie narkotyków. Napisał do ojca list, w którym wprost połączył swoje uzależnienie z jego porzuceniem rodziny. Richard nigdy mu nie odpowiedział.
Sam Richard po aresztowaniu powiedział jedynie: „Chciałem po prostu uciec od swojej żony. I nie miałem ochoty na rozwód”.
Linda współczuła także nowej rodzinie Richarda. Mary i jej syn znaleźli się w dramatycznej sytuacji prawnej. Małżeństwo okazało się nieważne, a konsekwencje tej mistyfikacji zaczęły rozprzestrzeniać się niczym efekt domina.
Richard został uznany winnym kradzieży tożsamości. Linda pozwała go również o zaległe alimenty. Sąd zasądził na rzecz jej i synów 1,86 miliona dolarów. Douglas uczestniczył w procesie. Po raz pierwszy od 1993 roku spojrzał ojcu w oczy. Jak później wspominał, nie dostrzegł w nich absolutnie żadnych emocji.
Jacek Hilgier
